رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٦

( سخن در احتياطى كه متوقّف بر تكرار نيست )

1 - اينكه : بر شخص نمازگزار يك نماز واجب است . و حال آنكه اگر بخواهد دو بار نماز بخواند ؟ كدام‌يك مأمور به واقعى است ؟

در نتيجه : نيّت وجوب ( يا قصد وجه ) از او متمشّى نمىشود .

2 - اينكه : بر شخص نمازگزار واجب است كه ، در وقت شروع ، علم به طهارت لباسش داشته باشد و حال آنكه اگر بخواهد در دو جامه دو نماز بخواند ، هنگام شروع در هريك از دو نماز شك دارد .

* حاصل مطلب اينكه :

مرحوم ابن ادريس مىگويد : از ظاهر اين دو وجه استفاده مىشود كه احتياط مشروط نمىباشد ، حتى با عدم تمكّن از علم تفصيلى .

* مراد از تعميم در عبارت ( ما ذكره من التّعميم ممنوعا ) چيست ؟

ج : عبارت ( حتّى مع عدم التمكّن من العلم التفصيلى ) است .

* وجه منع اين تعميم چيست ؟

ج : اينست كه : اگر تعميم درست باشد مستلزم اينست كه : احتياط در هيچ موردى مشروع نباشد . درصورتىكه هيچ‌يك از فقها حتّى خود ايشان به آن ملتزم نيستند .

* عبارت ( لكن الظّاهر من صاحب المدارك . . . ) به چه مطلبى اشاره دارد ؟

ج : به پاسخى كه صاحب مدارك به دليل كسى كه قائل به اشتراط قطع به طهارت لباس مىباشد داده است

و مىفرمايد كه : شرط قطع به طهارت لباس را قبول نداريم ، چرا كه قطع به طهارت لباس ، با قدرت داشتن برآن شرط است نه در صورت اشتباه

* عبارت ( اذ لا خصوصيّة للمسألة الاخيرة ) اشاره به چه مطلبى دارد ؟

ج : اشاره دارد به بيان علّت تأمّل صاحب مدارك در هر سه مسئله .

* مراد از عبارت ( لم يتوقّف الاحتياط على التّكرار ) چيست ؟

ج : مراد همان صورت دوّم است كه ، عمل توصّلى و احتياط مستلزم تكرار نيست ، و احتياط هم به اينست كه ؛ اكثر را انجام دهند .

مثل : تمام مواردى كه : دوران امر ميان اقلّ و اكثر است .

فى المثل : مكلّف شك دارد كه آيا استعاذهء قبل از قرائت از اجزاء نماز بوده است يا نه ؟

* مراد از عبارت ( بل ظاهر كلام السيّد الرّضى رحمه اللّه . . . ) چيست ؟

ج : ادعاى اجماع سيّد رضى و سيّد مرتضى است بر عدم اكتفا به امتثال اجمالى در صورت چهارم ، كه عمل تعبّدى بوده و احتياط هم مستلزم تكرار نيست . و احتياط به اتيان اكثر است .