درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٣

حديث 4 از اصول كافى

ما وراء عالم پرتو ميافكند در اثر صلاحيت موجودات طبع و رشد و نما حركت در همه شئون و ذرات آنها پديد بيايد و با وسايل و عوامل طبيعت كه آفريدگار آنها را مسخر فرموده نظام حركت اضطرارى خواه ناخواه در تمام ذرات فرمانروا گردد .

آنگاه صحنه جهان سرابى لرزان گسترده شود به منظور اينكه اهل خرد در هر گوشه و كنار هر يك از اين آثار و بهر يك از افقهاى بىشمار نظر افكند از اشعه خورشيد جهان آراى بر اين صحنه در حيرت فرو روند خواه ناخواه گويند سبحانك ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا ) .

با توجه به اين نكته حساس و جالب اينكه آنچه از مقام كبريائى افاضه مىشود و پرتو ميافكند فقط وجود و نور واحدى است و در اثر بر خورد و تحقق خارجى نور بصورتهاى گوناگون و بينهايت در مىآيد و موجودات بىشمار و گوناگون و انواع و اقسام زياده بر تصور صورت مىگيرد و پديد مىآيد .

بالاخرة وجود كه نور واحدى است حدود و احكام و نشانه‌هاى و آثار بىنهايت خواهد يافت كه شاهد آنست كه وجود و فيض هستى نورى است تابان و درخشان كه جهان طبع را فرا گرفته با اينكه بسيط است يعنى نه كلى است و نه جنس و نه فصل دارد ظاهر است كه خفاء و پنهانى ندارد و جهان و جهانيان را بنمايش در آورده است و در نظر خرد و اهل ايمان نظام شريف و قدس ربوبى را هر لحظه يادآورى مىنمايد كه در مقام حيرت بر آيند و بسپاس قدس او قيام نمايند .

قوله عليه السلام : و ذلك قوله تعالى و مِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ :

كلمة شىء صفت مشبهه از مشيت گرفته شده به معناى مفعول يعنى خواسته شده در نظام خلقت و كلمه كل شىء از عموم آن چيزى از مخلوقات و موجودات خارج نخواهد بود آيه بيان آنست كه هر چه از هستى گسترده بهره‌اى دارد داراى