سلسلة التواريخ ( اخبار الصين والهند ) ( مع اضافات ابو حسن زيد السيرافي ) ( فارسى ) — الصفحة ١٠٦
وصف درياى شام و تخته پاره‌هاى درياى هند
وصف بازارها در شهر خمدان
وصف بازارها در شهر خمدان
و در نيمه چپ و جانب غربى شهر ، رعيت و بازرگانان و ثروتمندان ساكنند و بازارها واقع است . و چون روز برآيد مىبينى كه وكلاى دخل و خرج پادشاه ، غلامان دربار ، غلامان فرماندهان ، و وكلايشان پياده و سواره به نيمه‌اى كه بازارها و بازرگانان در آنند داخل مىشوند و نيازمنديهايشان را خريده باز مىگردند . آنان تنها هر روز يك بار به اين قسمت شهر مىآيند و تا روز بعد ديگر نمىآيند . در اين سرزمين همه گونه تفرجگاه ( تفريحگاه ) و بيشه‌زارهاى زيبا و نهرهاى روان يافت مىشود ، جز خرما ( يا نخل ) كه وجود ندارد .
وصف درياى شام و تخته پاره‌هاى درياى هند
وصف درياى شام و تخته پاره‌هاى درياى هند
از جمله اتفاقاتى كه در زمان ما رخ داد و پيشينيان ما از آن اطلاع نداشتند ، آن است كه هيچ كس تصور نمىكرد كه ، دريايى كه ميان چين و هند قرار دارد به درياى شام « 1 » متصل باشد ، اين سخن باورشان نمىشد تا اينكه در اين زمان باخبر شديم كه در درياى روم تخته پاره‌هايى سوراخ‌دار از كشتىهاى عرب « 2 » پيدا شده است ، اين كشتىها شكسته ساكنانش غرق شده و امواج آنها را تكه تكه كرده و باد آنها را به كمك امواج دريا حركت داده تا آنكه تكه‌اى را به درياى خزر « 3 » افكنده است و از آنجا به خليج روم « 4 » راه يافته و سپس به درياى روم و شام « 5 » وارد شده است . و اين نشانه آن است كه اين دريا گرداگرد بلاد چين و سيلا « 6 » ( كره ) و
( 1 ) . Mediterranee ( Lamer de Rum ) . ( 2 ) . اطلاعات از مسعودى نقل شده است ( مروج الذهب ، ج 1 ، ص 161 ) . ( 3 ) . Hazars ( La mer caspienne ) . ( 4 ) . golfe de Rum . ( 5 ) . Syrie ( شام ) . ( 6 ) . سيلا ، كشور كره است .