سفرنامه جكسن ( ايران در گذشته وحال ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٠
گرانكوه بهستان و صعود از آن براى خواندن سنگنبشتهء ميخى داريوش 14
را تأييد مىكند ، زيرا در آنجا نيز درست لفظ
inne
به معناى « نه » آمده است ، درست همچنانكه پيش از كلمهء معادل
s ? akaurim
آمده است .
بهستان ، ستون 4 ، سطر 65 ،
[ . . ] uvatam ( ? )
: دربارهء اين كلمه كه سخت مورد اختلاف است و قبلا به صورت
. . . kuvatam
و غيره خوانده شده بود ، اكنون من مطالب و اطلاعات جديدى دارم كه عرضه كنم . متن در واقع سخت صدمه ديده ، ولى يك‌يك حروف
uv ? t ? m ?
خواناست هرچند حرف
m
آخر كلمه وضع بدى دارد . در بررسى قسمت اول كلمه مشاهده كردم كه به عوض حرف
h
كه معمولا تصور مىشود چنين است ، حرف ديگرى قرار دارد كه بيشتر به
s ?
شباهت دارد . با دقت بيشتر معلوم گشت كه آن حرف
s ?
نيست بلكه ظاهرا
n ?
است ، هرچند احتمال دارد كه اين نيز قرائت غلطى از
r ?
باشد . علت ترديد اخير آن است كه دو حرف ميخى
r ?
و
n ?
در اصل بسيار به هم شبيه هستند و اگر ميخهاى افقى آنها كمى محو شده باشد تشخيصشان از هم دشوار است . طرحى كه من از كتيبه برداشته‌ام كاملا شبيه
n ?
است . در بررسى بيشتر قسمت خراب شدهء كلمه معلوم شد كه يك
m
نيز قبل از حرف
n
قرار دارد ، و از اين‌رو بايد قائل شد كه كلمهء مورد بحث با حرف
m
آغاز مىشود . 14
بهستان ، ستون 4 ، سطر 65 ،
zura akunavam
، و غيره : يك‌يك حروف اين دو كلمه خواناست ، و همين طور است كلمات ديگر اين سطر .
بهستان ، ستون 4 ، سطر 66 ،
iy
[
i
] ؟
v
: قرائت كلمه به همين صورت صحيح است ، با آنكه حرف
v ?
شكسته است ولى قابل خواندن است . در مورد حرف
a
در آخر كلمه اطمينان كامل حاصل نيست ، هرچند كه در يادداشتهاى خود نوشته‌ام « درست به نظر مىرسد . »
بهستان ، ستون 4 ، سطر 68 ،
hya aparam ahy . . .
، و غيره : اين سه كلمه از آغاز سطر در نتيجهء تأثيرات آب و هوا از شكل افتاده‌اند ، معهذا در متن راولينسن درست قرائت شده‌اند . همين امر در مورد كلمهء
martiya
كه با حروف « ايتاليك » در متنها ، چاپ شده است صحيح است ، منتها بايد آن را از روى خود سنگنبشته استنباط كرد . دربارهء كلمهء
drauj ? ana
در يادداشتهايم نوشته‌ام : « فرسوده است ، اما قابل خواندن مىباشد . » فعل التزامى
ahatiy
همانطور است كه در متن آمده . همچنين است واژهء
hyav
، اما البته خراب شده است . كلمهء
[ ] tar [ t ]
تماما جز قسمت وسط « چنان از بين رفته كه عملا چيزى از آن قابل رؤيت و خواندن نيست . »
بهستان ، ستون 4 ، سطر 69 ،
ahat ? iy avaiy m daus ? t avaiy ,
، و غيره : اولين و سومين كلمهء اين قطعه درست و خواناست . همچنين از دو
avaiy