سفرنامه جكسن ( ايران در گذشته وحال ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٩
گرانكوه بهستان و صعود از آن براى خواندن سنگنبشتهء ميخى داريوش 14
بهستان ، ستون 4 ، سطر 65 ،
s ? akaurim ,
. . . و غيره : متن در كتاب شپيگل و كوسوويچ كه تا حدى از راولينسن تبعيت كرده‌اند چنين آمده است :
« upariy ? m m naiy s ? akaurim . . . . . huvatam zura akunavam »
؛ اوپرت در كتاب « زبان و مردم ماد » ، صفحهء 183 متن را اين‌طور مىنويسد :
« upariy yam naiy uv rim naiy druvac ? tam zaura akunavam »
؛ فريدريش مولر ، در نشريهء وينر براى اطلاعات مشرق زمين ، 1 . 60 ، آن را اين طور قرائت مىكند :
huw tam zaura akunawam »
[
naij a
]
« aparij ? j ma naij s ? akaurim
؛ وايسباخ و بانگ آن را اين‌گونه عرضه داشته‌اند :
huvatam zura akuna -
. . . . [
« upariy yam naiy s ? akaurim [ naiy « vam
؛ فوى در نشريهء تحقيقات زبانشناسى مقايسه‌اى ، 35 . 45 ، نخست اصلاح متن را پيش مىكشد و
s ? akaurim
را به
? uk rim
و
huvatam
و
huvatam
را به
d ? us ? karam
تغيير مىدهد ( در اين باب رجوع كنيد به گفتار بانگ در پژوهشهايى در زبانهاى هند و ژرمنى ، 8 . 292 ) ؛ آنگاه نوبت بارتولومه مىرسد كه در همان نشريه ( 12 . 13 ) قرائت صحيح يعنى
naiy ? urim naiy duruv tam
را حدس مىزند ، و بالاخره فوى در نشريهء تحقيقات زبانشناسى مقايسه‌اى ، 37 . 557 تغيير عقيده مىدهد و حدس جديدى پيش مىكشد :
n uv tam
[
ai
] . . .
dasurim
.
تنها چيزى كه در مورد كلمهء
s ? akaurim
من مىتوانم بيفزايم اين است كه هرگونه حدسى را دربارهء تغيير متن بايد از سر بدر كرد ، زيرا خود كتيبه به‌طور واضح قرائت
s ? ? k ? ur ? i ( ? ) m ?
را به دست مىدهد . در مورد سه حرف نخستين ، يعنى
s ? ? k ? u
هيچ ترديدى نيست ، زيرا معاينهء مكرر در مكرر كلمه درستى آنها را نشان مىدهد .
حرف
r ?
بسيار مبهم است ، ولى سوراخها و اثراتى كه از حك ميخهاى از ميان رفته باقىمانده است ، وجود يك
r
را تأييد مىكند . در مورد حرف
i
نيز چنين است ، كه در آغاز بيشتر به
a
شبيه است ، ولى سوراخها و اثرات باقى مانده بيشتر متناسب با حرف
i
هستند نه
a
. در باب حرف
m
در يادداشتهايم گفته‌ام كه « كمتر از حروف ديگر خواناست ، ولى سوراخها و اثرات باقى مانده حرفى غير از
m
را به ذهن نمىآورند . » اما در مرتبهء سوم كه به بررسى اين حرف پرداختم اطمينانم به
m
بودن آن بيشتر شد . همچنين در يادداشتهايم نوشته‌ام كه اين عبارت از زمان راولينسن تاكنون بر اثر فرسايش صخره صدمه ديده است .
بهستان ، ستون 4 ، سطر 65 ، [
aiy
]
n
: در مورد واژهء بعد از
s ? akaurim
چنين يادداشت كرده‌ام : « حرف
n
در كلمهء
naiy
كه بعد از واژهء
s ? akaurim
آمده است از روى اثرات بازمانده قابل خواندن است . » ترجمهء عيلامى هم از اين قرائت