سفرنامه جكسن ( ايران در گذشته وحال ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٥
گرانكوه بهستان و صعود از آن براى خواندن سنگنبشتهء ميخى داريوش 14
دارد . قسمت نخست آن را به هر صورت مىتوان تشخيص داد . در مورد حرف
« d »
بخصوص من يادداشت كرده‌ام « صحيح است » ، ولى در مورد دنبالهء فعل متأسفانه كارى از من ساخته نبود .
بهستان ، ستون 4 ، سطر 50 ، در مورد قرائت واژهء [
taiy
]
maniy
:
با آنكه زمينهء دستورى متن اقتضاى وجه التزامى مىكند ، تا آنجا كه از صخره برمىآيد حرف
a
كوتاه بعد از
y
است . من در حاشيهء يادداشتم بوضوح افزوده‌ام
t
بلافاصله بعد از
y
آمده است و جايى براى حرف
a
كشيده باقى نيست 12 .
بهستان ، ستون 4 ، سطر 51 ،
. t ha
[ ؟
iya
]
paruv Xs ? va
و غيره :
دو كلمهء نخست كاملا در روى صخره خواناست ؛ باقيماندهء واژهء سوم را من ، بىآنكه به متون چاپى شپيگل يا وايسباخ و بانگ كه با خود داشتم ، مراجعه كنم ، به صورت
t
. قرائت كردم . راولينسن كه ديگر نويسندگان نيز از وى پيروى كرده‌اند ، فقط حرف واپسين يعنى
a
را خوانده است ، و حال آنكه من شخصا ، چنان كه گفتم ، به‌طور واضح جزء
. t
را توانستم قرائت كنم . وايسباخ و بانگ ، با توجه به معادل عيلامى كلمه يعنى
kus ?
، واژه را به صورت
a [ yat ]
[
y t
] حدس زده‌اند . در مورد كلمهء بعدى يادداشت كرده‌ام كه « كلمهء
ha
را بدون هيچ اشكالى مىتوان در روى صخره خواند . » بنابراين قرائت اين سطر كاملا مطمئن است ، و من در مورد واژه - هاى
avais ? m
و
astiy
نيز يادداشت كرده‌ام كه صحيحند ؛ اما واژهء
naiy
كه بين آن دو قرار دارد ، ديگر چندان روشن و خوانا نيست ، هرچند مىتوان از روى ظاهر صخره قرائت آن را حدس زد . به همين جهت من نوشته‌ام : « صحيح است ، مىتوان آن را تشخيص داد . »
بهستان ، ستون 4 ، سطر 53 ، در جملهء
iya
[
vaus ? Xs ? ya
]
d rya n u ram
: نام داريوش ظاهرا خرابتر از زمان راولينسن شده است ، ولى اين امر چنان اهميتى ندارد . آنچه مهم است اين است كه ، بنابر يادداشتهاى من ، پيش از واژهء
n u ram
هيچ افتادگى و حذفى وجود ندارد . از اين‌رو ، من دور نقطه‌هايى كه وايسباخ و بانگ به علامت افتادگى ظاهرا ، ميان آن واژه و واژهء قبل از آن گذاشته‌اند ، دايره‌اى كشيده و نوشته‌ام « نقطه‌ها حذف شود ؛ واژهء
n u ram
بلافاصله بعد از علامت واژه جداكن ، كه پس از واژهء [
iya
]
Xs ? ya
گذاشته شده آمده است . » از اين جهت ، حدس فوى كه كلمهء
ad
را به عنوان واژهء افتاده پيشنهاد كرده است محملى ندارد ( رجوع كنيد به نشريهء تحقيقات زبانشناسى مقايسه‌اى 35 . 34 ، شمارهء يك ) .
بهستان ، ستون 4 ، سطر 64 ، [
m
]
n iy z u rakara ha
: قسمت آخر واژهء
naiy
سخت شكسته و خراب شده است ، معهذا قرائت آن صحيح به نظر