سفرنامه جكسن ( ايران در گذشته وحال ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٢
گرانكوه بهستان و صعود از آن براى خواندن سنگنبشتهء ميخى داريوش 14
در واقع چنان كه يادداشت كرده‌ام ، « تشخيص درست پيشوند غيرممكن است » زيرا صخره به كلى ساييده شده است . بعدا من يادداشت ديگرى در اين مورد تهيه كرده‌ام و حدس زده‌ام كه با توجه به كليهء ظواهر امر . كلمهء مورد بحث ممكن است
nayam
[
up
] يا
nayam
[
uz
] باشد . از نظر شكل و تركيب ، وجود هيچ يك از اين دو پيشوند غير ممكن نيست ، زيرا هر دو جزء پيشوندهاى فعلى هستند كه در فرهنگهاى سانسكريت با ريشهء
vnl ?
مىآيند . اما بازسازى كلمه به صورت
nayam
[
up
] يا
nayam
[
uz
] كاملا محل ترديد است ، هرچند من براى اطمينان خاطر مكرر در مكرر به بررسى و معاينهء صخره پرداختم . به‌هرحال ، پيشوند مورد بحث هرچه مىخواهد باشد ، معناى كلمه ، خاصه وقتى كه با قرائت جديد
asam
تركيب شود روشن است ، و معناى جمله
aniyahy asam up nayam
، اينست : « براى باقى ( سپاه ) اسب پروراندم . » اين تعبير ظاهرا با ترجمهء عيلامى نيز مطابق است 10 ( رجوع كنيد به وايسباخ ، نوع دوم كتيبه‌هاى هخامنشى ، صفحات 63 و 64 ؛ و فوى ، نشريهء تحقيقات زبانشناسى مقايسه‌اى ، 37 . 554 ) .
بهستان ، ستون 1 ، سطر 88 ، به جاى
avad
واژهء
avam
را بگذاريد :
قرائت اين واژه به صورت
avad
كه به وسيلهء شپيگل ، كوسوويچ ، و بانگ صورت گرفته ، به رغم اين حقيقت كه شپيگل در كتاب « متن خطوط ميخى زبان ايران باستان با ترجمه و دستور و لغتنامه » ( چاپ دوم ، صفحهء 11 ، شمارهء 88 ) از تجديد نظرى كه راولينسن در مجلهء انجمن شاهى آسيايى ( شمارهء 12 صفحهء 2 ضميمه ) به عمل آورده پيروى كرده است ، غلط است . در اين نقطهء خاص ، تا آنجا كه از صخرهء بهستان برمىآيد ، واژهء
avam
صحيح است ، اگرچه كلمهء
avad
در جاهاى ديگر كتيبه به دفعات به كار رفته است . بنابر يادداشتها و طرحهايى كه من برداشته‌ام
m
در واژهء
avam
كاملا خواناست .
v
گرچه كاملا روشن نيست ولى قابل استنباط است .
در مورد حرف آغازى كلمه يعنى
a
مطلقا ترديدى وجود ندارد . در شمارهء ده مجلهء انجمن شاهى آسيايى ، راولينسن در اصل ، كلمه را صحيح قرائت كرده است :
« awam K ram
، يعنى « آن سپاه » ؛ درست مانند سطور 20 ، 25 ، 41 ، 46 و غيره از ستون 2 . بنابراين عدول از اين نظر موردى ندارد . در اينجا از باب تكميل مطلب مىتوان افزود كه جزء آخر واژهء بعدى يعنى
- va
در
va
[
pas
] صحيح است ، گرچه قسمت اول كلمه شكسته است .
بهستان ، ستون 1 ، سطور 92 - 96 : حرف
t
در كلمهء
nadi ? tabaira
( ستون اول سطر 92 ) روشن است . و بنابراين بايد آن را در متون چاپى كه به عنوان ترديد با حروف « ايتاليك » نوشته‌اند تصحيح كرد . مطابق يادداشت ضمنى ديگر من عبارت
is ? a had
( ستون اول سطر 93 ) نيز در متون ما صحيح