سفرنامه جكسن ( ايران در گذشته وحال ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٨
گرانكوه بهستان و صعود از آن براى خواندن سنگنبشتهء ميخى داريوش 14
جالبتر موضوع يعنى آنچه موفق به يادداشت كردن ، بازسازى نمودن ، و درست تشخيص دادنش شدم ، مىپردازم .
بهستان ، ستون 1 ، سطر 47 ،
y ? s ? t
: قرائت يك يك حروف واضح است .
بهستان ، ستون 1 ، سطر 51 ،
paranam
: قرائت اين كلمه صد در صد صحيح است .
بهستان ، ستون 1 ، سطر 55 ،
patiy vahyaiy
: در عكسى كه من گرفته‌ام جزء
( hy )
هويداست . نيز مقايسه كنيد با واژهء سانسكريت
avasya
به معناى « گريختن براى پناهندگى . »
بهستان ، ستون 1 ، سطر 65 ،
i ? b . is . a
. : به استثناى اين واژهء پر دردسر تمام اين سطر از
c ? aris ? gai mc ? m niyamc ? a
تا -
ty dis ? gaum ta
hya
كاملا مطابق آن چيزى است كه شپيگل « 1 » ، وايسباخ « 2 » ، و بانگ « 3 » داده‌اند جز آنكه حروف
g
و
u
در اسم گوماتا محو شده است ، و
y
در واژهء
hya
بر اثر فرسايش صخره درست روشن نيست . اما دربارهء كلمه‌اى كه در وسط اين سطر قرار دارد و با
v ?
شروع مىشود ، و در باب آن بحث فراوان شده است ، مشكل همچنان برجاست .
قسمت آخر اين واژه خراب شده است ، و چنان كه از يادداشتهاى من برمىآيد بعد از
bis ?
- جاى دو حرف وجود دارد . حرف آخر را من حدس زده‌ام كه ظاهرا بايد
a
باشد ، و حروف اول را در آغاز غير قابل خواندن نوشته بودم ، ولى بعدا بر يادداشتم افزوده‌ام كه « به احتمال قوى
c ?
صحيح به نظر مىرسد » . اين نكته مراد راولينسن را از « سخت مشكوك » ، لااقل در مورد آشكار مىسازد . عكسى كه من از قسمت اول اين واژه يعنى گرفته‌ام بسيار جالب است ، زيرا به خوبى
( 1 ) . Spicgel ( 1820 - 1905 ) ، مستشرق و ايرانشناس آلمانى . استاد زبانهاى شرقى در دانشگاه ارلانگن بود . از 1851 تا 1858 كتاب اوستا را در دو جلد منتشر كرد ، و از 1852 تا 1862 ترجمهء آلمانى آن را در سه جلد به طبع رسانيد ؛ و از 1865 تا 1869 شرحى بر آن در دو جلد منتشر ساخت . مهمترين آثارش عبارتند از « قطعات منتخبهء فارسى » ( 1845 ) ؛ « دستور زبان پارسيان » ( 1851 ) ؛ « مدخلى به روايات پارسيان » ( 1856 - 60 ) ؛ « متن خطوط ميخى زبان ايران باستان با ترجمه و دستور و لغتنامه » ( 1862 ) ؛ « ايران ، سرزمين ميان رود سند و رود دجله » ( 1863 ) ؛ « دستور زبان ايران‌باستان » ( 1867 ) ؛ « مطالعات آريايى » ( 1873 ) ؛ « فرهنگ ايران باستان » ( 1871 - 78 ) ؛ « دستور مقايسه‌اى زبانهاى ايران قديم » ( 1882 ) ؛ « دورهء آريايى و اوضاع آن » ( 1887 ) . مقالات مهم متعددى در انتشارات فرهنگستان سلطنتى باوير و مجلات ديگر نوشته است . م ( 2 ) . Weissbach ( 3 ) . Bang