دارو مسئله پزشكى قرن ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٨
ضميمه آخر كتاب
لوسين كوانو « 175 » در مجلهء علمى « 176 » مورخ ژانويهء 1940 زير عنوان « علم و علم دروغين « 177 » » چنين القا كرده است : « كشف دروغين « 178 » اشعهء
N
بوسيلهء يك دانشمند بدرستى ارزشمند اهل نانسى دور نيست ، در قسمتى ، بوسيلهء يك دستيار تهيه‌كنندهء مقدمات كار « 179 » صورت گرفته باشد كه مىخواسته است وجود خود را لازم و ضرورى به شمار آورد . »
در همين بررسى مختص به « هذيانهاى ماوراء علمى « 180 » » كوانو چنين آورد : منتقد ( و صاحب‌نظر ، پيش از همه ، منتقد شخص خود است ) بايد به همه چيز و بهمه‌كس بدگمان باشد ، از ميل خود به يافتن چيز تازه ، از دستياران و همكاران خود اگر نتواند از آنان چشم بپوشد و درگذرد : اين افراد عشق سوزان و وسواس موشكافانهء به حقيقت و واقع ندارند و گاه چنين انگارند كه خوش آيند و مطبوع طبع استاد و ارباب « 181 » خواهد بود اگر نتايجى به او نشان دهند كه با تصورات و نظرات برهانى او منطبق و موافق باشد و يا از اينكه او را بفريبند و به ارتكاب خطاها وادارند ، لذتى موذيانه و شريرانه احساس كنند :
رشك نهفته و حق‌ناشناسى همگانى است و در همه جا وجود دارد .
همچنان بر خويشان نبايد اعتماد كرد : ارتباطات و پيوستگيهاى خانوادگى هيچ‌گاه ضمان فريب و اغفال به شمار نرود و اين فريبندگى هرچه دانشمند بلندپايه‌تر باشد خنده‌آورتر و شگفت‌آورتر به نظر رسد . مواردى را ياد كرده‌اند كه پسران ، پدران و دامادها ، پدرزنان خوش‌باور و ساده‌دل خود را دست انداخته و ريشخند كرده‌اند .
در باب آنچه كه به اشعهء
N
ارتباط دارد بايد گفت كه ما هيچ‌گونه مدركى و نشانى در دست نداريم كه بينديشيم در منشاء و مبداء كشف كاذب و پيدايش دروغين اين اشعه نوعى شوخى و مزاح و ريشخندى در ميان باشد . امّا دور نيست كه « ميل به يافتن چيز تازه » يعنى ميل بسيار نيرومند كه در همه مردان علم وجود دارد ، بهنگام نخستين مشاهدات ، نقشى عمده بر عهده داشته است و پس از آن اين تصور در ذهن پيدا شده و پيش از هر غور و تأمل و در نتيجه القائات كار خود را كرده است همچنان جذبه همكارى و شركت در داير و آباد و حاصلخيز كردن يك زمين باير و لم يزرع .
بنابراين از لحاظ روان‌شناسى فردى و نيز روان‌شناسى جمعى متجسسان و كاوشگران ، داستان اشعهء
N
معانى و مفاهيم سنگين و رنگين در بر دارد و بىشك همانند تاريخ غيب‌گوييها « 182 » دلربا و مجذوب‌كننده است .
* * *
( 175 ) . Lucien Cuenot ( 176 ) . Revue Scientifique ( 177 ) . Pseudo - Science ( 178 ) . Fausse de Couverte ( 179 ) . Preparateur ( 180 ) . Delires Parascientifique ( 181 ) . Patron ( 182 ) . Histoire des Oracles