دارو مسئله پزشكى قرن ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٣
ضميمه آخر كتاب
تجارب آسان است و براى كسانى كه بخواهند اشعهء
N
را با چشم ببينند ، به‌منزله تمرين به كار آيد . »
شدت تشعشع مغزى ، بالطبع ، با شرايط فعاليت تغيير كند و ازاين‌روست كه بكلر و بروكا ، در سگانى كه بوسيلهء اتر « 108 » ( يا بيهوشى داروى ديگر ) بيهوش شده‌اند ، مشاهده كرده‌اند . اشعهء
N
در ابتداء ، به مقدار هنگفت ، خارج شود و پس از آن ، به همان اندازه كه بيهوشى ژرف و عميق شود ، خروج اشعه كاهش يابد و بالاخره بكل قطع و به جاى آن اشعهء
N 1
خارج گردد .
همچنان ، اگر بر اثر يك محرك عصبى ، تنفس را سريع سازند و يك لوحه مناسب و شايسته به پياز مغز تيره ( بصل النخاع ) « 109 » نزديك كنند ، ببينند كه اشعهء
N
فراوان از آن به درآيد . اما ، اگر تنفس را بازايستانند و متوقف سازند ، آنگاه آنچه ديده شود اشعهء
N 1
خواهد بود .
در باب آثار فيزيولژيكى اشعهء
N
بايد گفت كه آنها متعدد و شايان و درخور توجه است .
اين اشعه نه تنها حدت بصرى « 110 » ، بلكه حساسيت پردهء شبكيه « 111 » ( بكلر ) و حساسيت بويايى « 112 » ( شارپانتيه ) و حساسيت شنوايى « 113 » و حساسيت چشايى « 114 » را نيز شدت دهد .
اين اشعه بر مراكز پوسته مغزى « 115 » ديد و بصر اثر كند . براى نشان دادن اين اثر بتوان يك منبع تشعشع ( تيغه پولاد آبديده ) را بر طرف چپ جمجمه بگردش درآورد : در بزرگترين قسمت منطقه خلفى استخوان بناگوشى ( صدفى « 116 » ) و منطقهء پشت‌سرى ( قمحدوه « 117 » ) مجاور اين اثر ، با تابش فزايندهء اشياء خارجى ، خود را نشان دهد . به گفتار شارپانتيه ، عامل اين آزمايش ، حد اكثر اثر در چهار سانتيمترى بيرون و اندكى بالاتر از نوك استخوان پشت‌سرى ( قمحدوه ) كه تطبيق مىكند در مغز بچين منحنى « 118 » و لخت كوچك « 119 » آن نيز ، بتوان اشعهء
N
را بر مراكز مغز تيره‌اى « 120 » به كار گرفت .
به هنگامى كه يك منبع كوچك اشعهء
N
را بر بالاى هفتمين مهرهء گردن « 121 » بگذارند ، اتساع و فراخى مردمك « 122 » پديد آرند كه 5 / 0 تا 1 ميليمتر و گاه بيشتر تغيير كند ، برحسب اشخاص و شدت منبع ( شارپانتيه و ماير « 123 » ) به گفتار شارپانتيه ، اشعهء
N
به هر نقطه‌اى از بدن گذاشته شود ، تواند از راههاى اعصاب ، تعميم يابد .
« اگر لوحهء كوچك سولفور دوكالسيم‌دار را كه به گونه‌اى خفيف و سبك در معرض
( 108 ) . Ether . ( 109 ) . Bulbe ( 110 ) . Acuite Visuelle ( 111 ) . Sensibilite Retinienne ( 112 ) . Sen Olfactive ( 113 ) . Sen Auditive ( 114 ) . Sen Gustative ( 115 ) . Cortical ( 116 ) . Parietale ( 117 ) . Occipitale ( 118 ) . Pli Courbe ( 119 ) . Lobule ( 120 ) . Centres Medullaires ( 121 ) . Vertebre Cervicale ( 122 ) . Dilatation Pupillaire ( 123 ) . E . Meyer