شرح بوستان ( فارسى ) — الصفحة ٧٩

حكايت ( 3 ) [ ز درياى عمان برآمد كسى . . . . ]

نظر كن چو سوفار ( 1 ) دارى به شست ، * نه آنگه كه پرتاب كردى ز دست

چو يوسف كسى در صلاح و تميز ( 2 ) ، * به چل سال بايد كه گردد عزيز

به ايام تا برنيايد بسى ، * نشايد رسيدن به غور ( 3 ) كسى

ز هر نوع اخلاق او كشف كرد ، * خردمند و پاكيزه دين بود مرد

. . . . . . . . . .

( 1 ) . سوفار : در اينجا بمعنى سوراخ دهان تير است كه بر چلهء كمان بند مىكنند و مراد بيت اين است كه پيش از رها كردن تير از شست ( ابهام ) بايد در عواقب آن انديشيد نه آنگاه كه تير از اختيار بيرون رفته باشد .

( 2 ) . چو يوسف يكى در صلاح و تميز . . . تميز مخفف تمييز است به معنى قوهء تشخيص و كمال عقل . مراد بيت اينست كه يوسف پيغمبر عليه السلام با وجود شايستگى و عفت و خردمندى كه داشت ميبايست چهل سال از عمر او بگذرد تا عزيز مصر گردد و چهل سال داشتن يوسف مأخوذ است از قرآن مجيد : « وَ لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ آتَيْناهُ حُكْماً وَ عِلْماً » يعنى چون بكمال قواى عقلانى خود رسيد او را حكم و دانش بخشيديم . در آيهء ديگر از قرآن مجيد مذكور است :

« حَتَّى إِذا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ بَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً » . با تلفيق اين دو آيه « بلوغ اشد » را با رسيدن به چهل سال مطابقت داده‌اند . در متن تصحيح‌شدهء « علىيف » به يك سال ضبط شده است و چهل سال بعنوان نسخ بدل در پاورقى ياد گرديده و عبارت پاورقى درست‌تر مىنمايد .

( 3 ) . رسيدن به غور كسى : دقت كردن و دريافتن باطن .