شرح بوستان ( فارسى ) — الصفحة ٢٧

قسمت سوّم شيخ اجل در بوستان به چه كسانى اقتفا كرده است

قسمت سوّم شيخ اجل در بوستان به چه كسانى اقتفا كرده است

قسمت سوّم شيخ اجل در بوستان به چه كسانى اقتفا كرده است

سومين باب بوستان ، در عشق و مستى و شور است . در اين باب ، شاعر غزلسراى شيراز ، داد سخن داده و الحق از عهدهء وصف چگونگى عشق و حالات عاشق ، نيكو برآمده است . داستانهاى اين باب قصه‌هاى الهىنامهء شيخ فريد الدين محمد عطار را به ياد ميآورد و افكار حكيم سنائى غزنوى در خلال ابيات اين باب پيداست . بدون شك همهء شعراى غزلگوى ما ، دل به عشق سپرده‌اند و در آتش آن سوخته‌اند . نازها تحمل كرده‌اند و نيازها آورده‌اند . شعراى عارف و صوفىمشرب ما از عشق مجازى براى ايجاد عشق حقيقى زمينه‌ها ساخته‌اند و جهت تفهيم مطالب و انديشه‌هاى باريك خود قصه‌ها و تمثيلاتى پرداخته‌اند .

پيش از شيخ اجل ، دو سراينده را ميشناسيم كه مثنويهاى عشقى آنان ، در اوج كمال بوده و به ادبيات ما رونق و جلال افزوده است ؛ يكى از آنان مجدود بن آدم سنائى است كه مثنوى حديقة الحقيقة وى نصب العين شعراى معاصر و خلف او بود .

ديگر شيخ فريد الدين محمد عطار نيشابورى است كه صد و چهارده منظومه به او نسبت ميدهند و منطق الطير و الهىنامه‌اش از جملهء گوهرهاى ثمينى است كه درياى شور و شوق عارفانه ، هميشه به پروردن آنها بر خويشتن مىبالد و موجهاى وجد و حالش در دماغ هر خواننده‌يى اوج ميگيرد . حكيم نظامى گنجوى در طرح مسألهء عشق ، نقش ديگرى زده و خلال داستانهاى خسرو و شيرين و ليلى و مجنون صورتهاى مختلف عشق و عاشقى را نشان داده است . بدانگونه كه در گلشن تغزلات او ، هرگونه گل و شكوفه‌يى