شرح بوستان ( فارسى ) — الصفحة ٢٦١

حكايت ( 13 ) [ طمع برد شوخى به صاحب‌دلى . . . . ]

فرو گفت ازين شيوه ناديده ( 1 ) گوى * نبيند هنر ديدهء عيبجوى

يكى كرده بىآبرويى بسى ، * چه غم باشدش ز آبروى كسى !

مريدى به شيخ اين سخن نقل كرد * گر انصاف پرسى ، نه از عقل كرد

بدى در قفا عيب من كرد و خفت * بتر ( 2 ) زو قرينى كه آورد و گفت

يكى تيرى افكند و در ره فتاد ، * وجودم نيازرد و رنجم نداد ،

تو برداشتى آمدى سوى من ، * همى در سپوزى ( 3 ) به پهلوى من

بخنديد صاحبدل نيك‌خوى : * كه سهل است ، ازين صعبتر گو : بگوى

هنوز آنچه گفت از بدم اندكيست * از آنها كه من دانم از صد يكيست

ز روى گمان بر من اينها كه بست ، * من از خود يقين ميشناسم كه هست

وى امسال پيوست با ما وصال ، * كجا داندم عيب هفتاد سال ؟

به از من كس اندر جهان عيب من ، * نداند ، بجز عالم الغيب من ( 4 )

نديدم چنين نيك پندار كس ، * كه پنداشت عيب من اين است و بس

به محشر گواه گناهم گر اوست ، * ز دوزخ نترسم كه كارم نكوست

گرم عيب گويد بدانديش من ، * بيا گو ( 5 ) ببر نسخه از پيش من

كسان مرد راه خدا بوده‌اند ، * كه برجاس ( 6 ) تير بلا بوده‌اند

زبون باش چون پوستينت درند * كه صاحبدلان بار شوخان برند

. . . . . . . . . .

( 1 ) . ناديده گوى : كسى كه ناديده زيبايى يا زشتى ديگران را ميگويد و ناديده گفتن خود عيبى است اخلاقى .

( 2 ) . بتر : بدتر . مصراع ناظر است به حديث يا مثل معروف « اذا ذكر جليسك عندك احدا بسوء فاعلم انك ثانيه » . « هرگاه همنشينت از كسى پيش تو بد گفت ، بدان كه تو دومين خواهى بود و به زودى از بد تو پيش ديگران سخن خواهد گفت » . « بدى » در آغاز مصراع اول صفت بجاى موصوف است يعنى يك شخص بد .

( 3 ) . در سپوزى : فرو ميبرى ( مصدر آن ، در سپوختن ) .

( 4 ) . عالم الغيب من : خداوندى كه به نهان من داناست .

( 5 ) . بيا گو ببر نسخه از پيش من : نسخه‌يى كه شامل همه عيوب باشد نزد خود من موجود است .

( 6 ) . برجاس : ( با ضم اول - لغت پارسى ) آماجگاه .