شرح بوستان ( فارسى ) — الصفحة ٢١٦

حكايت ( 5 ) [ چنين نقل دارم ز مردان راه . . . . ]

درين مجلس آن كس به كامى رسيد ، * كه ( 1 ) در دور آخر به جامى رسيد

چنين نقل دارم ز مردان راه ، * فقيران منعم گدايان شاه ،

كه پيرى به دريوزه شد بامداد ، * در مسجدى ديد و آواز داد

يكى گفتش : اين خانهء خلق نيست * كه چيزى دهندت ، به شوخى ( 2 ) مايست

به دو گفت : كاين خانهء كيست پس ، * كه بخشايشش نيست بر حال كس ؟

بگفتا خموش ، اين چه لفظ خطاست * خداوند خانه ، خداوند ماست

نگه كرد قنديل ( 3 ) و محراب ديد * بسوز از جگر نعره‌يى بركشيد :

كه حيف است از اينجا فراتر شدن * دريغ است محروم از اين در شدن

نرفتم به محرومى از هيچ كوى ، * چرا از در حق شوم ، زرد روى ؟

هم اينجا كنم دست خواهش دراز ، * كه دانم نگردم تهىدست باز

شنيدم كه سالى مجاور نشست ، * چو فرياد خواهان برآورده دست

شبى پاى عمرش فروشد به گل ، * طپيدن گرفت از ضعيفيش دل

سحر برد شخصى چراغش به سر ، * رمق ديد ازو چون چراغ سحر

همى گفت غلغل‌كنان از فرح : * « فمن ( 4 ) دق باب الكريم انفتح »

طلبكار بايد صبور و حمول ( 5 ) * كه نشنيده‌ام كيمياگر ملول

چه زرها به خاك سيه در كنند * كه باشد كه روزى مسى زر كنند

( 1 ) . كه در دور آخر به جامى رسيد : معمول مجلس باده‌گسارى آن بوده كه ساقى دور ميزده و به نوبت حاضران را ساغر ميداده است .

( 2 ) . به شوخى : با تهور ، با بىشرمى .

( 3 ) . قنديل : ( با كسر اول ) لفظ معرب به معنى چراغ و چراغدان ( جمع آن قناديل ) از ريشه يونانى

alehdnaK

: چراغى كه از سقف آويزند . همريشه است با

ellednahC

( شمع ) و

reillednahC

( شمعدان و چراغدان ) در زبان فرانسه . قنديل نخست در كليساها آويخته ميشد و از آنجا به معابد اديان ديگر ، راه يافته است .

( 4 ) . « فمن دق باب الكريم انفتح » : كسى كه در خانهء بزرگوارى را بكوبد ، بر او در گشوده ميگردد .

( 5 ) . حمول : ( صيغهء مبالغه عربى ) بسيار بردبار .