شرح بوستان ( فارسى ) — الصفحة ١٨٨

حكايت ( 17 ) [ ندانم كه گفت اين حكايت به من . . . . ]

شنيدم كه جشنى ملوكانه ساخت * چو چنگ اندر آن بزم ، خلقى نواخت ( 1 )

در ذكر حاتم كسى باز كرد * دگر كس ثنا گفتن آغاز كرد

حسد مرد را بر سر كينه داشت * يكى را به خون خوردنش برگماشت :

كه تا هست حاتم در ايام من ، * به نيكى نخواهد شدن نام من

بلاجوى ، راه بنى طى گرفت * به كشتن جوانمرد را پى گرفت

جوانى به ره پيش باز آمدش * كزو بوى انسى فراز آمدش ( 2 )

نكوروى و دانا و شيرين زبان * بر خويش بردش شبى ميهمان

كرم كرد و غم خورد و پوزش نمود ( 3 ) * بدانديش را دل به نيكى ربود

نهادش سحر بوسه بر دست و پاى * كه نزديك ما چند روزى بپاى ( 4 )

بگفتا نيارم شد اينجا مقيم * كه در پيش دارم مهمى عظيم

بگفت ار نهى با من اندر ميان ، * چو ياران يكدل بكوشم به جان

به من دار گفت اى جوانمرد گوش * كه دانم جوانمرد را پرده‌پوش ( 5 )

در اين بوم ، حاتم‌شناسى مگر ؟ * كه فرخنده رايست و نيكوسير

سرش پادشاه يمن خواستست ، * ندانم چه كين در ميان خاستست ؟

گرم ره‌نمايى به آنجا كه اوست ، * همين چشم دارم ز لطف تو دوست

بخنديد برنا : كه حاتم منم * سر اينك جدا كن به تيغ از تنم

نبايد ( 6 ) كه چون صبح گردد سپيد ، * گزندت رسد يا شوى نااميد

. . . . . . . . . .

( 1 ) . نواختن : در اينجا هم به معنى نوازش كردن و هم به معنى نوازش دادن سيم‌هاى ساز به كار رفته است و بنابراين صنعت « استخدام » در كار آمده است . مراد آنست كه در بزم خود مردم را پذيرايى و نوازش ميكرد ، چنان كه در آن بزم فرمان داده بود چنگ بنوازند .

( 2 ) . كزو بوى . . . : چنان جوان طائى از مأمور يمنى استقبال كرد كه گوئى با هم سابقهء انس و الفت داشتند و مأمور يمنى تصور ميكرد كه پيش از آن با او مأنوس بوده است .

( 3 ) . پوزش نمود : اظهار عذر كرد .

( 4 ) . بپاى : بمان .

( 5 ) . پرده‌پوش : رازدار .

( 6 ) . نبايد : مبادا ، نكند كه .