زندگانى چهارده معصوم ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٧

بحث كوتاهى دربارهء حضرت محمدبن‌على ؛ باقرالعلوم امام پنجم ( ع )

لقب باقر داده است . لسان العرب مىگويد :

لُقَّبَ بِه‌ِلِانَّهُ بَقَرَ الْعِلْم‌َوَعَرَفَ اصْلَهَ

وَاسْتَنْبَطَ فَرْعَهُ وَتَوَسَّعَ فيهِ وَالتَّبَقُّرُ التّوسُّعُ

. « امام باقر ، ملقب به اين لقب است چون شكافندهء علم است . پايه علوم اسلامى را شناخت و فروع آن را درك فرمود و آن را توسعه داد . » و ريشهء تبقر به معنى توسعه است .

عامه و خاصه نقل مىكنند كه رسول اكرم به جابربن عبدالله انصارى فرموده است :

يَا جَابِرُ يُوشَكُ انْ تَبْقَي حَتّي تَلْقيَ وَلَداً لي مِنَ الْحُسَيْنِ يُقَالُ لَهُ مُحَمَّدٌ يَبْقُرُ عِلْمَ النَّبِيّيِنَ بَقْراً ، فَاذَا لَقِيتَهُ فَاْقَرأهُ مِنّيِ السَّلَامُ . « 1 »

« اى جابر ! تو زنده مىمانى و مردى از اولاد حسين را كه نامش محمد است ملاقات مىكنى كه او علم انبيا را مىشكافد . هنگامى كه او را ديدى ، سلامم را به او برسان . »

جابر وقتى سلام پيامبر را به امام باقر رسانيد ، حضرت فرمودند : « وصيت كن كه در اين چند روزه مىميرى . » جابر گريست و گفت : از كجا مىگويى ؟ حضرت فرمودند : اى جابر ! به خدا قسم ، پروردگار عالم علم گذشته و آينده را تا روز قيامت به من عنايت فرموده است . حضرت باقر

را باقر ناميده‌اند ؛ چون انتشار دين و معارف اسلامى را او شالوده ريزى كرده است . مفيد در ارشاد گويد : « افرادى از اصحاب رسول الله ( ع ) كه مانده بودند ؛ نظير جابربن عبدالله انصارى و بزرگان از تابعين رؤساء مسلمين از فقها و غير فقها نظير جابر جعفى ، كيسان سختيانى ، امين مبارك ، زهرى ، اوزاعى ، ابىحنيفه ، مالك ، شافعى و زيادبن منذر ، از امام باقر روايت نقل مىكنند . « 2 »

همچنين مصنفينى نظير طبرى ، بلاذرى ، سلامى ، خطيب ، ابى داود ، اسكافى ، مروزى ، الاصفهانى ، بسيط و نقاش و غيرهم از امام باقر ( ع )

( 1 ) - مناقب ابن شهر آشوب ج 4 ص 197

( 2 ) - مناقب ابن شهر آشوب ج 4 ص 195