خمخانه وحدت ( فارسى ) — الصفحة ٠.١٤٢

جواب شيخ علاء الدوله سمنانى به مكتوب شيخ حسن نخجوانى

كناره بودند از مريدان آخرتند و آنها كه در ميان بودند مريدان وجه‌الله‌اند و آدمى كه بشرف « وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ » « 1 » مشرف و مكرم شد و انسان كه « لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ » « 2 » خالق انس و جان در حق او فرمود و مسجود ملائكه گشت از آن بود كه مظهر صفات و قهر الهى اوست و بس و اين هر دو صفت انسان را بر مثال دو بال است . بيان اعتدال كه فرموده است اينجا مىبايد ، آنها كه ببال لطف پريدند بهشت جاى ايشان آمد و مريدان آخرتند ( آنها كه ببال قهر پريدند دوزخ جاى ايشان آمد و اين طايفه مريدان دنيااند ) و آنها كه به هر دو بال پريدند « فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ » « 3 » جاى ايشان آمد و اين طايفه مريدان وجه‌الله‌اند و مصطفى ( ص ) با هر سه طايفه در قدر فهم هريكى صورتى از آن خود بيان مىكند .

با مريدان دنيا « إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ » « 4 » مىفرمايد و با مريدان آخرت « لست كاحدكم ابيت عند ربى يطعمنى و يسقينى » مىفرمايد و با مريدان وجه الله « لى مع الله وقت لا يسعنى فيه ملك مقرب و لا نبى مرسل » .

در اين مقام از جبرئيل روح نعره برآيد كه « لو دنوت أنملة لاحترقت » مقصود آنكه مريدان وجه الله چهار طايفه‌اند سياحان و غواصان ( سياحان غواص و غواصان سياح ) ، سياحان چون پر كنند پر دهند و غواصان چون پر كنند در دهند ، اما سياحان غواص كه كاملان مكملند چون پر دهند در دهند و غواصان سياح كه از هر چهار طايفه كامل‌تر ايشانند چون دردهند پر دهند ، ما ايشان را از غواصان سياح مىدانيم ان شاء الله كه بهمت عزيزش همه طالبان را اين مقام روزى شود « وَ ما ذلِكَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِيزٍ » * « 5 » .

بىادبى كردم و از روى گستاخى جرأت نمودم اما يقين دانستم

( 1 ) - آيه 70 سوره اسرى ( 2 ) - آيه چهارم سوره تين ( 3 ) - آيه 55 سوره قمر ( 4 ) - آيه 110 سوره كهف ( 5 ) - آيه بيستم ، سوره ابراهيم و آيه هفدهم ، سوره ملائكه