زينة القرآن ( آموزش تجويد قرآن ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٧
2 - همزهء قطع و اقسام آن
همزهء وصل اسمى و فعلى و نوع حركت آن
همزهء وصل اسمى و فعلى و نوع حركت آن
1 - اسمى : هفت كلمهء اسم ، ابن ، ابنت ، امرء ، امرأت ، اثنين ، اثنتين ( اثنى ، اثنى ، اثنتان ، اثنتا ) كه اسمهاى جامد « 1 » عربىاند در قرآن آمدهاند كه در صورت ابتدا از آنها همزه حركت كسره به خود مىگيرد .
2 - فعلى : همزهء وصل در فعل زياد است ، مثل : انظر ، استغفر ، اتّقوا ، اهتدوا ، اثّاقلتم .
تذكرات مهم : الف - همزهء وصل حركت مشخصى ندارد و بايد قارى در صورت ابتدا از كلمهاى كه اين همزه در آن است نوع حركت را تعيين كند . اگر حرف سوم كلمه ( با احتساب همزه ) مفتوح و مكسور باشد ، حركت همزهء وصل مكسور است ، امّا اگر حرف سوم مضموم باشد ، همزهء وصل نيز مضموم خواهد بود .
مثال : اعلم ، اهبطوا ، ارجع ، استغفر ، اثّاقلتم ، انصر ، اكتب ، اضطرّ ، استهزئ
ب - در كلمههاى اقْضُوا ( يونس / 71 ) ، امْضُوا ( حجر / 65 ) ، ابْنُوا ( كهف / 21 ) ، ائْتُوا ( طه / 64 ) ، امْشُوا ( ص / 6 ) ، اهدوا ( صافّات / 23 ) ، در صورت ابتدا از آنها همزه با حركت كسره خوانده مىشود ( با وجود اينكه حرف سوم آن مضموم است ) ، چرا كه اين موارد در اصل به صورت ديگرى ( يعنى اقضيوا ، امضيوا ، ابنيوا ، ائتيوا ، امشيوا ، اهديوا ) بودهاند ، كه مطابق قواعد اعلال ( علم صرف ) چون ضمه بر ياء ثقيل است به ماقبل آن منتقل شده ، خود ياء حذف گرديده است .
2 - همزهء قطع و اقسام آن
2 - همزهء قطع و اقسام آن
همزهاى است كه در وسط جمله ساقط نمىشود و به تلفظ درمىآيد . مثل :
الهيكم التّكاثر - انّى اعوذ بك
( 1 ) - اسمى است كه از كلمه گرفته نشده باشد مثل رجل ، درهم ( صرف ساده ، ص 73 )