زينة القرآن ( آموزش تجويد قرآن ) ( فارسى ) — الصفحة ٧١
چهارم - ميزان و مراتب مد
حركتى ندارد و آن بر چند قسم است به شرح زير :
1 - سكون لازم : آن است كه در اصل كلمه موجود باشد و خود بر دو قسم است :
1 - 1 - سكون لازم مظهر : كه در حرف ظاهر شود و علامت سكون روى آن باشد مثل : ألئن ، أحمد .
2 - 1 - سكون لازم مدغم : سكونى است كه در حرف به صورت علامت سكون نمىآيد بلكه در اثر ادغام دو حرف ايجاد مىشود علامت آن ، تشديد است . مثل :
مدّ ، كلّ ، ضلّ ، ضآلّين « 1 » .
2 - سكون عارض : قسمى از سكون است كه در اصل كلمه موجود نيست ، بلكه در اثر وقف روى آن كلمه ، حرف آخر آن عارض شود ، مثل : علم ، أحمد ، عالمين ، كتاب
در مورد انواع مدى كه سبب آن انواع سكون باشد ، پس از اين مشروحا بحث خواهد شد .
چهارم - ميزان و مراتب مد
چهارم - ميزان و مراتب مد
معمولا مد را با حركت يا الف اندازهگيرى مىكنند و آن را ميزان و ملاك تعيين مراتب مد قرار مىدهند . هر حركت برابر است با زمان لازم براى تلفظ فتحه ، ضمه و كسره و يك الف زمان اداى دو حركت فتحه است كه در ميان اهل فن كاربردىتر است .
اكنون به توضيح بيشتر دربارهء اصطلاحات مربوط به بحث مد مىپردازيم :
1 - قصر : اندازهء يك الف يا دو حركت فتحه است يعنى در صورتى كه فتحه كمى
( 1 ) - هر حرف مشدّد ابتدا ساكن و در مرحلهء بعدى مشدّد مىشود يعنى هر حرف مشدّد در درون خود ساكنى دارد .