زينة القرآن ( آموزش تجويد قرآن ) ( فارسى ) — الصفحة ١٢١

بحث تكميلى وقف و ابتدا

وقف پاداش داشته باشد و اگر تركش كند مجازات شود وجود ندارد ، مگر اينكه از وقف قصد و اراده معناى فاسدى داشته باشد كه در اين صورت گناهكار خواهد بود . بايد گفت كه استعمال كلمهء واجب ، لازم و جايز در معناى شرعى نيست ، بلكه مقصود از آنها زيبايى در تلاوت قرآن است و اين علم و آگاهى و دقّت در معانى و مفاهيم قرآن شايسته قاريان قرآن است .

سوم : در شش مورد لازم است از اول آيه كه با موصول « الّذين » آغاز گرديده ابتدا كرد ، زيرا در صورت وصل به ماقبل ( آيهء قبلى ) اين توهم ايجاد مىشود كه اين موصولات ( الّذين ) صفت ماقبل خود هستند ، در حالىكه بادقت درمىيابيم الّذين مبتدا و در محل رفع مىباشد . اين موارد شش‌گانه به شرح زير است .

1 - الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ ( بقره / 121 ) .

2 - الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَعْرِفُونَهُ كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ ( بقره / 146 ) .

3 - الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبا لا يَقُومُونَ إِلَّا كَما يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطانُ مِنَ الْمَسِّ ( بقره / 275 ) .

4 - الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَعْرِفُونَهُ كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمُ ( انعام / 20 ) .

5 - الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ( انفال / 74 ) .

6 - الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ ( غافر / 7 ) .

چهارم : وقف در مستثنا منه ، استثنا دو نوع است : متصل و منقطع .

الف - استثناى متصل : آن است كه مستثنا و مستثنا منه از يك جنس باشند و استثنا منقطع آن است كه مستثنا از غير جنس مستثنا منه باشد . در استثناى متصل ، وقف كردن قبل از آوردن مستثنا صحيح نخواهد بود . مثال :

1 - در آيهء 249 سوره بقره فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ بايد مستثنا قَلِيلًا با مستثنا منه شربوا خوانده شود ، زيرا استثناى متصل مىباشد .