روش شيخ طوسى در تفسير تبيان ( فارسى ) — الصفحة ١٨٢
1 - اقسام هدايت
مجبره ، مسئله خلق فعل را تبيين كرده و مىفرمايد 56 :
« كسانى كه مىگويند افعال بندگان مخلوق خداست از راه حق دور شده‌اند زيرا او خالق همه چيز است اما آنچه را سزاوار اوست كه افعال بشر سزاى خود انسان است و اگر حرف اشاعره درست باشد بندگان معذور بودند و جزا و كيفر آنها مفهوم ندارد و توبيخ آنها هم شايسته نيست . »
چنان كه ذيل آيهء كريمهء 57 « وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ » به نادرست بودن مسئله نامفهوم « كسب » اشاره نموده و آن را باطل مىداند . 58
از جمله آياتى كه بيشتر مورد تمسك اشاعره بوده ، آيه مباركه 59 « وَ اللَّهُ خَلَقَكُمْ وَ ما تَعْمَلُونَ » مىباشد كه مفسر فرزانه ، با ذكر چهار دليل به ابطال مقوله آنان مىپردازد . 60
جالب توجه اينكه در اكثر مواردى كه خداوند را خالق كل شىء معرفى نموده ، خلق را به معناى تقدير گرفته ، و بر فرض اگر به معناى احداث ذكر نموده ، خدا را محدث اجسام و أعراض دانسته است ، تا افعال بشر را از عموم آنها خارج سازد . 61
ب - هدايت و اضلال
ب - هدايت و اضلال
اصل هدايت به معناى راهنمايى و ارشاد است كه به حسب نوع و درجه و ميزان تأثير متفاوت است . 62 چه ، گاهى هدايت به سوى گمراهى است 63 و گاهى به سوى تاريكيها 64 و گاهى به سوى بهشت است .
1 - اقسام هدايت
1 - اقسام هدايت
1 - هدايت تكوينى كه در سرشت اشيا نهاده شده و هر موجودى متناسب با طبيعت خود ، براى ادامه حيات ، به لوازم آن روى مىآورد ؛ چنان كه قرآن كريم به اين مطلب اشاره دارد 65 : « رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى . »
2 - هدايت تشريعى عام كه خداوند سبحان ، با ارسال رسل و انزال كتب انسان را هدايت مىكند و انسانها در تأييد يا انكار آنان مختارند .
لذا مىفرمايد 66 : « إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً . »
مفسر گرانقدر با استناد به ظاهر آيه كه عموميت دارد هدايت عامه را بيان