روش شيخ طوسى در تفسير تبيان ( فارسى ) — الصفحة ١٤٤

تكيه‌گاههاى ردّ و ترجيح

جرح و تعديل نموده است .

در موارد بسيارى كه طبرى روايتى در شأن و فضيلت ائمه اطهار - عليهم السلام - به ويژه على - عليه السلام - با ذكر اسناد نقل نموده شيخ از باب « فضل شهادت مخالف » ، آن را ذكر و به نام طبرى و اسناد آن روايت ، تصريح مىكند ، چنان كه رواياتى كه از مولى نقل است متعرض مىشود .

مثلا شيخ روايتى را به نقل از تفسير طبرى چنين بيان مىدارد 11 :

« طبرى به نقل از عطا و او از سعيد بن جبير و سعيد نيز از ابن عباس نقل مىكند كه وقتى آيه شريفهء « إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ » ( رعد / 8 ) نازل شد رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله - دست مباركش را روى سينه خود گذاردند و فرمودند : « انا المنذر » و سپس به شانه على بن ابى طالب ( عليه السلام ) اشاره نمودند و فرمودند :

« انت الهادى يا علىّ ، بك يهتدى المهتدون من بعدى . »

همچنين طبرى 12 ذيل آيه « أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ » به روايت جابر بن عبد اللّه از على - عليه السلام - با ذكر سلسلهء سند نقل مىكند كه حضرت فرمودند : « شاهد در آيه على بن ابى طالب است . »

مكتب كلامى طبرى ، چندان صريح و روشن نيست ، وى علاوه‌بر اينكه بر حريت اراده و اختيار معتقد است ؛ بارها به آراء قدريه و مفوضه طعن مىزند و آنها را رد مىكند 13 . در مسئله رؤيت خدا ، ديدگاه أشاعره را مبنى بر مشاهده عينى خداوند در قيامت ترجيح مىدهد 14 ! به هر حال ، طبرى بر خلاف شيخ از طرح مسائل كلامى و ردّ و اثبات آراء ، فاصله گرفته و در بسيارى از آيات كلامى لب فرو بسته است .

نكته بسيار مهمى كه در پايان اين بخش قابل ذكر است اينكه ، طبرى روايات بسيارى به نقل از مولى امير المؤمنين - عليه السلام - از ابن عباس نقل مىكند يعنى امام - عليه السلام - راوى ابن عباس در تفسير است ! ! اين بسيار عجيب است كه چگونه استادى از شاگرد خويش روايت نقل كند ! !

تكيه‌گاههاى ردّ و ترجيح

تكيه‌گاههاى ردّ و ترجيح

لازم است در پايان اين بخش با اصول و تكيه‌گاههاى شيخ در ردّ يا قبول اقوال