سفرنامه عتبات ( هند و حج ) ( فارسى ) — الصفحة ٢١

مقدمه

مربوطه به هر يك ، ديد روشنى در بررسى رخدادها و حوادث پيش آمده به نويسنده بخشيده است كه گاه در متن سفرنامه ، اشاراتى بدان مىنمايد .

مسير سفر حج ، گاهى از راه زمينى ، گاه از راه كوه و گاه از راه دريايى مىگذشته است كه هركدام از اين راه‌ها به دليل شرايط خاص جغرافيايى و امنيتى ، با مشكلاتى همراه بوده است .

در اين بين ، برخى حجاج مسير دريايى را برگزيده و به‌خصوص از درياى هند ، در مسير رفت يا بازگشت گذشته‌اند ؛ البته بدون اين‌كه وارد بنادر هند بشوند كه اختصاراً به تعدادى از آنها اشاره مىكنيم :

الف ) سفر فخرالدين جزائرى به سال 1340 ق كه در مسير رفت از درياى هند گذشته است .

ب ) سفرنامه ايازخان قشقائى به سال 1340 ق كه در مسير رفت و بازگشت از درياى هند صورت گرفته است .

ج ) سفرنامه از شخصى ناشناخته به سال 1317 ق كه در مسير رفت از بندر عباس و سپس درياى هند گذشته است .

د ) سفرنامه شهاب تربتى در سال 1317 ق كه در مسير بازگشت ، از جده و عدن و درياى هند گذشته است .

ه ) سفرنامه ملاابراهيم كازرونى به سال 1315 ق كه بازگشت وى از مسير جده ، عدن و اقيانوس هند بوده است .

و ) سفرنامه دختر فرهاد ميرزا به سال 1297 ق كه در راه بازگشت از جده ، به درياى هند رسيده است .

ز ) سفر نجم‌الملك در سال 1296 ق كه مسير رفت وى از اقيانوس هند بوده است .

ح ) سفرنامه محمدعلى بروجردى به سال 1261 ق كه رفت و بازگشت وى از درياى هند بوده است .