شرح زيارت جامعه كبيره يا تفسير قرآن ناطق ( فارسى ) — الصفحة ٧٧
1 . خزانه‌دار دانش خداوند
1 . خزانه‌دار دانش خداوند
1 . خزانه‌دار دانش خداوند
امامان عليهم السلام ، نگهبانِ دانش خداوند هستند و آن را به سانِ گنجى پُربها ، پاس مىدارند . در حديثى قدسى ، گزارش شده كه خداوند ، اهل بيت عليهم السلام را براى پيامبرش چنين توصيف فرموده است :
هُمْ خُزّانى عَلى عِلْمِى مِن بَعدِكَ . « 1 »
ايشان ، پس از تو ، خزانه‌دار دانش من هستند .
امام باقر عليه السلام ، در حديثى ، فرموده است :
وَاللَّهِ إنّا لَخُزَّانُ اللَّهِ فِى سَمائِهِ وَ أرضِهِ ، لاعَلى ذَهَبٍ وَلا عَلى فِضَّةٍ إلّاعَلى عِلْمِهِ . « 2 »
به خدا سوگند ، ما خزانه‌داران خدا در آسمان و زمينش هستيم ، نه بر زر و سيم ، كه خزانه‌داران دانش اوييم .
ماهيّت دانش الهى نيز براى ما مجهول است و ائمّه عليهم السلام ، در توضيحِ دانش خداوند ، فرموده‌اند :
إنَّ للَّهِ تَعالى عِلمَاً خاصَّاً وَ عِلمَاً عامَّاً ، فَأمّا العِلمُ الخاصُّ فَالعِلمُ الّذى لَمْ يُطْلِع عَلَيهِ مَلائِكَتَهُ المُقَرَّبِينَ وَ أنبِياءَهُ المُرسَلِينَ ، وَ أمَّا عِلْمُهُ العامُّ فإنَّهُ عِلْمُهُ الَّذى أطلَعَ عَلَيهِ مَلائِكَتَهُ المُقَرَّبِينَ وَ أنبِياءَهُ المُرسَلِينَ ، وَ قَد وَقَع إلَينا مِن رَسولِ اللَّهِ . « 3 »
خداوند متعال ، دانشى خاص دارد و دانشى عام . دانش خاصّ او ، همان دانشى است كه فرشتگان مقرّب و پيامبرانِ فرستاده شدهء او هم بر آن ، آگاهى ندارند ؛ و دانش عامّ او ، همان دانشى است كه فرشتگانِ مقرّب و پيامبران فرستاده شدهء او بر آن ، آگاهى دارند و همانا آن ، از پيامبر خدا به ما رسيده است .
دانش خاصّ خداوند ، اشاره به علم ذات بارى تعالى است كه سرچشمهء همهء دانش‌هاست و كسى از آن ، آگاهى ندارد . دانش عامّ خداوند نيز تنها از طريقِ خاصّان
( 1 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 193 ، ح 4 . ( 2 ) . همان ، ح 2 . ( 3 ) . التوحيد ، ص 138 ، ح 14 .