شرح زيارت جامعه كبيره يا تفسير قرآن ناطق ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٣
زكات باطنى
دو واجب الهى است و پيامبر صلى الله عليه و آله ، اين پيوند را پس از نزول آيهء وجوب زكات ، بيان فرمود . در ماه رمضان سال نهم هجرى ، آيهء « خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها ؛ « 1 » از مال‌هاى آنان ، صدقه‌اى ( زكات ) بگير كه بدان وسيله ، پاك و پاكيزه‌شان سازى » ، نازل گرديد و پرداخت زكات ، واجب شد . آن گاه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، مردم را گِرد آورد و فرمود :
إنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَكُيمُ الزَّكاةَ كَما فَرَضَ عَلَيكُمُ الصَّلاةَ .
خداوند ، زكات را بر شما واجب كرد ، همچنان كه نماز را بر شما ، واجب گردانيد .
سپس ، مواردى را كه زكات به آنها تعلّق مىگيرد ، برشمرد و بار ديگر ، به منادى خويش دستور داد تا در ميان مردم ، ندا دهد كه :
أيُّهَا المُسلِمونَ ! زَكُّوا أمْوالَكُم تُقْبَلْ صَلاتُكُم . « 2 »
اى مسلمانان ! زكات اموال خود را بدهيد تا نمازتان پذيرفته شود .
و آن گاه ، مأموران خويش را براى گردآورى زكات ، گسيل داشت . بنا بر اين ، پيامبر صلى الله عليه و آله در نخستين ابلاغ خويش ، پرداخت زكات را سبب قبولىِ نماز دانست ؛ يعنى آن كه ماليات شرعى خويش را نپردازد ، نمازش هم پذيرفته نيست .
زكات باطنى
زكات باطنى
اكنون « آتَيْتُمُ الزَّكاة » ، معناى ديگرى مىيابد و اين سؤال پديد مىآيد كه : اگر پرداخت زكات ، بر همگانْ واجب است ، چرا امامان عليهم السلام را با جملهء « آتَيْتُمُ الزَّكاة » ، خطاب مىكنيم ؟ كدامين ويژگى در پرداخت زكات ، آنان را از ديگران ، متمايز مىكند ؟
پاسخ ، آن است كه اهل بيت عليهم السلام ، در عالىترين مرتبهء پرداخت زكات ، قرار دارند .
نقل شده كه شخصى از امام صادق عليه السلام پرسيد : ميزان زكات واجب ، چه قدر است ؟
امام عليه السلام ، هوشمندانه فرمود : « زكات ظاهرى يا باطنى ؟ » .
شخص گفت : هر دو را مىخواهم .
( 1 ) . سورهء توبه ، آيهء 103 . ( 2 ) . الكافى ، ج 3 ، ص 497 ، ح 2 .