شرح زيارت جامعه كبيره يا تفسير قرآن ناطق ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٤
1 . آزمايش
امامان عليهم السلام را از لغزش در عقيده ، اخلاق و عمل ، باز داشت و از فرو افتادن به هلاكتگاه انواع فتنه‌ها ، رَهانيد و از همهء آلودگىها ، پاك نمود .
انواع فتنه‌ها
انواع فتنه‌ها
واژهء « فتنه » ، در آيات قرآن و روايات معصومان عليهم السلام ، معانى گوناگونى دارد كه دو معناى آن ، پُركاربردتر است : آزمايش و فريب .
1 . آزمايش
1 . آزمايش
معناى اوّل « فتنه » ، عبارت از آزمايش است ؛ امّا بايد توجه داشت كه آزمون الهى بر خلاف آزمون‌هاى بشر ، براى دانستن نيست . در آزمايش‌هاى بشرى ، امتحان براى تعيين سطح معلومات فراگيرندگان دانش برگزار مىشود ؛ امّا آزمايش الهى براى شكوفايى استعدادهاى انسان است . خدا ، دنيا را سراى آزمايش قرار داد تا آنان كه شايسته‌اند ، به او نزديك شوند و به كمال انسانيت ، دست يازند ، و آنان كه كوتاهى مىكنند ، از مسير كمال ، باز مانند . خداوند ، از هر وسيله‌اى براى آزمايش بندگانش بهره برده است :
« وَ اعْلَمُوا أَنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ وَ أَنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ . « 1 »
و بدانيد كه دارايىها و فرزندانتان ، [ مايهء ] آزمايش‌اند ؛ و خداست كه نزد او پاداشى بزرگ است » .
پاداش الهى ، در انتظار بندگانى است كه در آزمون الهى سرفراز شوند . آنچه مؤمنان را از مدّعيان ايمان ، باز مىشناسانَد ، كسب موفّقيّت در آزمايش‌هاى الهى است ؛ زيرا در بارگاه ربوبى ، ادّعاى ايمان ، پذيرفتنى نيست :
« أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ . « 2 »
آيا مردم پنداشته‌اند كه تا گفتند : « ايمان آورديم » ، رها مىشوند و مورد آزمايش ،
( 1 ) . سورهء انفال ، آيهء 28 . ( 2 ) . سورهء عنكبوت ، آيهء 2 .