شرح زيارت جامعه كبيره يا تفسير قرآن ناطق ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٧

ترجمان وحى الهى

سازند ؛ زيرا تنها امام عليه السلام است كه به همهء مراتب وحى الهى ، آگاهى دارد و ساير مردم نمىتوانند تمامِ مفاهيم آن را در يابند .

بر پايهء روايتى ، امام على عليه السلام ، لايه‌هاى گوناگون كتاب خدا را چنين معرّفى فرموده است :

إنَّ كِتابَ اللَّهِ عَلى أربَعَةِ أشياءَ : عَلَى العِبارَةِ ، وَ الإشارَةِ ، وَ اللَّطائِفِ وَ الحَقائِقِ . فَالعِبارَةُ لِلعَوامِ ، وَ الإشارَةُ لِلخَواصِ ، و اللَّطائِفُ لِلأولِياءِ ، وَ الحَقائِقُ لِلأنبِياءِ . « 1 »

همانا كتاب خداوند ، بر چهار چيز است : عبارت ( ظاهر ) ، اشاره ، لطايف ، و حقايق .

عبارت ، براى عموم مردم است ، اشاره ، براى خواص است ، لطايف ، براى اولياست ، و حقايق ، براى انبياست .

همهء كسانى كه با قواعد ادبيات عرب آشنا بوده ، زبان عربى را مىدانند ، متن قرآن و عبارات آن را در مىيابند و مفسّران - كه تخصّص بيشترى دارند و ارتباط آيات با يكديگر را مىدانند - ، به اشاره‌هاى قرآن ، آگاه‌اند . اولياى خدا ، در مرتبه‌اى بالاترند و لطايف و نكته‌هاى ريز قرآن را براى مردم بيان مىكنند ؛ امّا هيچ يك از مفسّران و اولياى الهى هم نمىتوانند حقايق قرآنى را تبيين نمايند . تنها پيامبران‌اند كه حقايق قرآنى را در مىيابند و مىتوانند آنها را تفسير نمايند .

بنا بر دلايلى قطعى ، علوم پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به امير مؤمنان عليه السلام و سپس به ديگر امامان عليهم السلام منتقل شد . بنا بر اين ، قرآن‌شناسان حقيقى ، امامان معصوم عليهم السلام هستند و در روايات متعدّدى ، امامان ، « تراجمة وحى اللَّه » خوانده شده‌اند . براى نمونه ، از امام باقر عليه السلام روايت شده كه مىفرمود :

نَحنُ تَراجِمَةُ وَحىِ اللَّهِ . « 2 »

ما ترجمانِ وحى خداييم .

( 1 ) . عوالى اللّآلى ، ج 4 ، ص 105 ، ح 155 . ( 2 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 192 ، ح 3 .