شرح زيارت جامعه كبيره يا تفسير قرآن ناطق ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٧

اخلاص

خالِصاً سائِغاً لِلشَّارِبِينَ . « 1 »

و هر آينه ، براى شما در چارپايان ، عبرتى است . شما را از آنچه در شكم‌هاى آنهاست ، از ميان سِرگين و خون ، شيرى ناب و پاكيزه مىنوشانيم كه براى آشامندگان ، گواراست » .

مفهوم اصطلاحى اخلاص ، با معناى لغوى آن ، هم‌بستگى كامل دارد ، به گونه‌اى كه در تعريف اصطلاحى اخلاص گفته‌اند : پاك سازى عمل از هر گونه خلط و آلودگى و يا پاك كردن عمل از اين كه براى غير خدا در آن ، نصيب و بهره‌اى باشد . « 2 »

به هر حال ، آنچه در اخلاص مهم است ، تصفيهء روح از واردات غير خدايى است ، به گونه‌اى كه انسان ، بدون چشمداشت ، در دنيا و آخرت ، تنها براى خشنودى خدا ، كار كند ، « 3 » و آنچه او مىپسندد ، دينِ خالص و پاك است :

« أَلا لِلَّهِ الدِّينُ الْخالِصُ . « 4 »

آگاه باشيد كه دين پاك ، تنها براى خداست » .

مراتب اخلاص ، يكسان نيستند ؛ بلكه مراقبت بر اخلاص ، مراتب گونه‌گونى دارد . نخستين مرحلهء آن ، انگيزه و نيّت است كه دشوارترين مرحلهء اخلاص است .

در اين مرتبه ، انسان ، نه تنها براى خشنودى ديگران كار نمىكند ؛ بلكه رضايتِ خويش را هم ناديده مىگيرد و تنها خرسندىِ پروردگار را در نظر دارد .

مرتبهء ديگر اخلاص ، هنگام به جا آوردن عمل است كه در آن هنگام هم بايد كار را تنها براى خدا انجام دهد .

و مرتبهء آخر ، مراقبت پس از انجام دادن كار است ، به گونه‌اى كه انسان از كارِ پاكى كه انجام داده است ، ديگران را آگاه نكند و به ستايشِ آنان ، خشنود نشود .

( 1 ) . سورهء نحل ، آيهء 66 . ( 2 ) . ر . ك : رياض السالكين ، ج 3 ، ص 285 و ج 4 ، ص 399 . ( 3 ) . براى آگاهى بيشتر ، ر . ك : شرح چهل حديث ، امام خمينى ، ص 328 . ( 4 ) . سورهء زمر ، آيهء 3 .