شرح زيارت جامعه كبيره يا تفسير قرآن ناطق ( فارسى ) — الصفحة ١٤٧

امامانِ هدايت و ضلالت

قرآنى ، همهء آنانى را كه در جامعه پيرو دارند ، امام مىداند - كه اين امامان ، چنانچه از جانب حق منصوب شده باشند و به هدايت جامعه بپردازند ، امامِ حق هستند - و در معرّفى آنان مىفرمايد :

« وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا . « 1 »

آنان را پيشوايانى قرار داديم كه به فرمان ما ، هدايت مىكردند » .

و چنانچه مردم را به گم‌راهى بكشانند ، پيشواى ضلالت‌اند . اينان در اين دنيا ، پيشواى گم‌راهان و در قيامت هم پيشواى دوزخيان‌اند :

« وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ . « 2 »

و آنان ( فرعونيان ) را پيشوايانى كه به سوى آتش مىخوانند ، قرار داديم » .

فرعون ، در اين دنيا ، پيشواى آنان بود كه در سراى جاويد نيز طرفداران خود را با خود به دوزخ مىبَرد . خدا نيز او را چنين خطاب قرار مىدهد :

« يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ . « 3 »

روزى كه هر گروهى را با پيشوايشان ، فرا مىخوانيم » .

نكتهء مهمّى كه در قرآن ، براى شناسايى امامِ حق وجود دارد ، آن است كه به مقام امامت حق رسيدن ، براى همگان ممكن نيست و نمىتوان هر انسان نيكوكارى را كه در طريق هدايتْ گام بر مىدارد و گروهى نيز از وى پيروى مىنمايند ، امام برحق ناميد ؛ بلكه « آزمون » و « نصب » از سوى خدا ، معيار شناختِ امام است و « نصب » الهى ، پس از موفقيّت امامان در آزمون‌هاى الهى است .

در قرآن ، مقام چنين امامى برتر از مقام نبوّت است ، چنان كه ابراهيمِ پيامبر ، پس از

( 1 ) . سورهء انبيا ، آيهء 73 . ( 2 ) . سورهء قصص ، آيهء 41 . ( 3 ) . سورهء اسرا ، آيهء 71 .