شرح زيارت جامعه كبيره يا تفسير قرآن ناطق ( فارسى ) — الصفحة ١١٣

نعمت آشكار و نهان

« أَ لَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً . « 1 »

آيا نديده‌ايد كه خداوند ، آنچه را در آسمان‌ها و زمين است ، از براى شما رام كرد و نعمت‌هاى آشكار و نهان خويش را بر شما گسترده و فراوان كرد ؟ » .

نعمت‌هاى نهان و آشكار خداوند ، هم‌رتبه نيستند و نعمت باطنى از نعمت ظاهرى ، برتر است . امام على عليه السلام در روايتى ، با برشمردن پاره‌اى از نعمت‌هاى خداوند ، در بيان جايگاه هر يك از نعمت‌هاى حق مىفرمايد :

ألا وَ إنَّ مِنَ النِّعَمِ سَعَةَ المالِ وَ أفضَلُ مِن سَعَةِ المالِ صِحَّةُ البَدَنِ وَ أفضَلُ مِنْ صِحَّةِ البَدَنِ تَقوَى القَلبِ . « 2 »

بدانيد كه يكى از نعمت‌ها ، گشايش در مال است و برتر از گشايش در مال ، تن‌درستى است و برتر از تن‌درستى ، پرهيزگارىِ دل است .

تن‌درستى و داشتن زندگى مرفّه ، از نعمت‌هايى است كه همه ، آنها را در مىيابند ؛ امّا خردمندان ، تن‌درستى را بر زندگى مرفّه ، ترجيح مىدهند و در هنگام بيمارى ، دارايى خود را مىبازند تا سلامت جسم را باز يابند و وقتى در بروز حادثه‌اى ناگوار ، اندوخته‌هاى مادّى خود را از كف مىدهند ، خدا را سپاس مىگويند كه تنى سالم دارند . اينها نعمت‌هاى ظاهرى است و آنان كه ديده‌اى برتر دارند ، ثروت و سلامت را مقدّمهء رسيدن به نعمتى فراتر مىدانند و با توسّل به درگاه احديّت و دوستى با آل اللَّه ، سلامت روح و تقوا را مىطلبند .

سلامت روح ، نعمتى است كه در روزگار تنهايى قيامت ، ارزشمند است و هيچ ثروت و قدرتى جاىگزين آن نيست :

« يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ . « 3 »

( 1 ) . سورهء لقمان ، آيهء 20 . ( 2 ) . تحف العقول ، ص 203 ؛ نهج البلاغة ، حكمت 388 . ( 3 ) . سورهء شعرا ، آيهء 88 - 89 .