شرح زيارت جامعه كبيره يا تفسير قرآن ناطق ( فارسى ) — الصفحة ١٠٣

نشانه‌هاى كَرَم

سه چيز ، نشانهء بزرگوارى آدمى است : خوش‌خويى ، فرو خوردن خشم ، و فرو هِشتن چشم [ بر آلودگىها ] .

انسان‌هاى بزرگوار ، از مشاهدهء كاستىها خشمگين مىشوند ؛ امّا كريمانه ، رفتار مىكنند و خشم خود را فرو مىبَرَند ، زيرا خشم آنان ، تنها در برابر دشمنانى است كه مرزهاى الهى را زير پا مىگذارند . هنر بزرگواران ، خويشتندارى است كه از عهدهء هر كسى بر نمىآيد . آنان ، نفس سركش را مهار كرده‌اند .

نمونه‌اى از برخورد كريمانه ، در رفتار امام سجّاد عليه السلام مشاهده مىشود . خدمتكارِ وى ، كارى انجام داد كه استحقاق تنبيه داشت . بردهء خوش‌ذوق ، قسمتى از اين آيهء قرآن را خواند كه : « وَ الْكاظِمِينَ الْغَيْظَ ؛ و فرو بَرَندگان خشم » . امام عليه السلام فرمود : « خشم خود را فرو بردم » .

آن برده ، سپس قسمت ديگرى از آن آيه را تلاوت كرد : « وَ الْعافِينَ عَنِ النَّاسِ ؛ و در گذرندگان از مردمان » . امام عليه السلام فرمود : « خداوند از تو در گذشت » .

وى سرانجام ، آيه را تكميل كرد : « إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ؛ خداوند ، نيكوكاران را دوست دارد » . « 1 » امام عليه السلام او را آزاد كرد . « 2 »

فرو هِشتن چشم و كنترل آن ، نشانهء ديگرى براى شناخت بزرگواران است . انسان شريف ، به محرمّات الهى خيره نمىگردد و به راحتى ، از حرام ، چشم مىپوشد .

قرآن ، از مردان و زنان باايمان مىخواهد كه حرمت چشم خود را حفظ كنند :

« قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ . . . وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ . « 3 »

به مردان با ايمان بگو كه ديدگان خويش را فرو پوشند . . . و به زنان مؤمن بگو كه ديدگان خويش را فرو پوشند » .

( 1 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 134 . ( 2 ) . الإرشاد ، ج 2 ، ص 146 . ( 3 ) . سورهء نور ، آيهء 30 و 31 .