شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٤٧

سَنْجَدْ

( 11 )

ثناء

ثناء

؛ [ عربى ] ، آفرين ، كلام جميل ، تمجيد ، تعريف ، تحسين .

« دلخواه‌تر ثناها آنست كه بر زبان گزيدگان و أشراف رود . » [ كليله و دمنه ] مدح ، مديحه ، وصف به مدح ، منقبت ، ستايش به مدح و در فارسى با كردن و گفتن و گستردن به كار رفته است :

ثناها است پيرِ خرابات را * كه شست از دلم لوثِ طامات را

[ حزين لاهيجى ]

شنو دعاىِ مرا ، پس بخوان ثناىِ مرا * كه نامِ محتشمان را ، ثنا كند معروف

[ اديب صابر ]

اى غايب از نظر كه شدى همنشينِ دل * مىگويمت دعا و ثنا مىفرستمت

[ حافظ ، غزل 91 / 7 ص 198 ]

بجز ثناىِ جلالش مساز وِردِ ضمير * كه هست گوشِ دلش محرمِ پيامِ سروش

[ حافظ ، غزل 278 / 8 ص 572 ]

سَنْجَدْ

سَنْجَدْ

؛ از سنج يدن [ پسوند مصدرى ] و سختن به معنى وزن كردن چيزى را با ترازو و جز آن مقايسه كردن ، برابر كردن [ حاشيهء برهان ، معين ]

در اين جا ، ارزيدن ، لايق بودن ، لياقت داشتن ، برابرى كردن :

به جايى كه پر خاش جويد پلنگ * سگِ كارزارى چه سَنْجَدْ به جنگ

[ فردوسى ]

يكى داستان زد سوارِ دلير * كه رو به چه سنجد به چنگالِ شير

چه سنجد بد انديش با بختِ تو * به پيشِ پرستندهء تختِ تو

[ فردوسى ]