شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٩٠

« جدال سعدى با مدّعى در بيان توانگرى و درويشى »

ضمن سخن ، به تنگى حال خويش اشارت كرد . چون جمع پراكندند ، يكى از اصحاب ، سخن چينى كرد به وى گفته شد ، به أبو عبد اللّه دقّاق يادآور شويد :

قل للرويجل من ذوى الأقدار * الفقر أفضل شيمة الأحرار

يا من شكا للنّاس فعلة ربّه * هلّا شكوت تحمّل الأوزار

إنّ الّذى ألبست من حلل التّقى * لؤشاء ربّك كنت منها عار

چون ابو عبد اللّه دّقّاق را ديدند و بر مضمون شعر وقوف يافت ، صيحه‌يى بزد و به گريستن پرداخت . [ التشوّف ص 135 و 136 ]

و در همان كتاب در أحوال « أبو محمّد عبد السّلام التونسى » كه شايان ملاحظه است ، اين اشعار را مىخوانيم :

إنّ الغنى تطغى النّفوس به فما * بين الغنى و تقى الإله مناسبة

الفقر قيل و يا لها من حكمة * الفقر ملك ليس فيه محاسبة

[ التشوّف ص 88 ]

در « مصيبت نامهء » عطّار مىخوانيم :

سالك آمد ، پيشِ شيخِ محترم * باز گفتش ، قصهء خود ، بيش و كم

پير گفتش : مصطفى دايم به حق * در جهانِ مسكنت ، دارَد سَبَقْ

نقطهء فقر ، آفتابِ خاصِّ اوست * در دو كَوْنش ، فخر از اخلاص اوست

فقر ، اگر چه محضِ بىسرمايگى است * با خداىِ خويشتن همسايگيست

اين چه بىسرمايگى باشد كه هست * تا أَبَد هر دو جهانش زيردست

چون به چيزى سر فرو نارد فقير * پس ز بىسرمايگى نَبْوَد گريز

سر بسر هستند خلقانِ جهان * جملهء مردان حق را ميهمان

هر چه از گردونِ گردان مىرسد * از براىِ جانِ مردان مىرسد

[ مصيبت نامه صص 311 ، 312 ]