شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٤

معنى

چو من دادِ معنى دهم در حديث * بر آيد به هم اندرونِ خبيث

[ بوستان سعدى ] گاه معنى ، به معناى حقيقت ، باطن و واقعيّت در برابر صورت و ظاهر به كار رفته است :

به شيران مده ، نوشداروىِ معنى * ز تشنه دلان ، ناشتايى طلب كن

[ خاقانى ]

در صفِ مردان بيار قوّتِ معنى از آنك * در رهِ صورت ، يكى است مردم و مردم گيا

[ خاقانى ]

به معنى كيمياىِ خاكِ آدم * به صورت ، توتياىِ چشمِ عالَم

[ نظامى ]

دوستى ، از دشمنِ معنى مجوى * آبِ حيات از دمِ افعى ، مجوى

[ نظامى ]

زان مىنگرم به چشمِ سَر در صورت * زيرا كه ز معنى است ، اثر در صورت

اين عالَمِ صورتست و ما ، در صُوَريم * معنى نتوان ديد مگر در صورت

[ اوحد الدّين كرمانى ]

رو به معنى كوش ، اى صورت پَرَست * زان كه معنى ، بر تنِ صورت ، پر است

همنشين اهلِ معنى باش تا * هم عطا يا بى و هم باشى فتى

جانِ بىمعنى درين تن بىخلاف * هست ، همچون تيغِ چوبين در غلاف

[ مثنوى 1 / 710 - 712 ص 44 طبع نيكلسون ]

اتّحاد يار با ياران خوش است * پاىِ معنىِ گير ، صورت سركش است

[ مثنوى 1 ص 43 بيت 682 طبع نيكلسون ]

تو اين صورتِ خود ، چنان مىپرستى * كه تا زنده‌يى ، ره به معنى ندانى

[ سعدى ]

معنىِّ آب زندگى و روضهء إرَم * جز طَرْفِ جويبار و مىِ خوشگوار چيست ؟