شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٢

شش طاق

عبد الرزّاق است ، نقل ابياتى از آن روا است :

بزرگتر ز هنر در عراق عيبى نيست * ز من مپرس كه اين نام بر تو چون افتاد

هنر ، نهفته چو عنقا بماند زان كه نمانْد * كسى كه باز شناسد هماى را از خاد

تنم گداخت چو موم از عنا درين فكرت * كه آتش از چه نهادند در دلِ پولاد

چمن چگونه بياراست ، قامتِ عرعر * صبا چگونه بپير است طرّهء شمشاد

دلم چه مايه جگر خورد تا بدانستم * كه آدمى ز كه پيدا شد و پرى ز كه زاد

و ليك هيچم ازين در عراق ثابت نيست * تو خواه در همدان گير و خواه در بغداد

مرا خود از هنرِ خويش ، نيست چندان بخت * خوشا فسانهء شيرين و قصهء فرهاد

تمتّعى كه من از فضل در جهان بُردم * همان جفاىِ [ قفاىِ ] پدر بود و سيلىِ استاد . . .

درين زمانه كه فريادرس نمىبينم * مرا رسد كه رسانم بر آسمان فرياد . . .

[ ديوان ظهير چاپ سنگى طهران / 1324 ه ق صص 100 و 101 ]

سر در نياورم به سلاطينِ روزگار * گر من ز بندگانِ تو باشم كمينه‌يى

[ سعدى ]

. . . مگر كمينهء آحادِ بندگان سعدى * كه سعيش از همه بيش است و حَظَّش از همه كم

[ سعدى ]

كمينه شرطِ وفا ، تركِ سر بُوَدْ حافظ * برو برو ز تو اين كار بر نمىآيد

[ حافظ ، غزل 233 / 7 ص 482 ]

به جانِ او كه گَرَم دسترس به جان بودى * كمينه پيشكشِ بندگانش آن بودى

[ حافظ ، غزل 433 / 1 ص 882 ]

شش طاق

شش طاق

؛ نوعى از سرا پرده‌هاى ملوكانه و خيمه و خرگاه پادشاهى است و اين جا كنايه از جرم معلّق فلك الافلاك و مسدّس بودنش به مناسبت شش جهت است .

« نظامى » گويد :

زان گوهر و نافه چرخِ شش طاق * پُر زيور و عطر كرده آفاق

[ نظامى ]