شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٠

منزّه

حكما ميان قلب و روح اوّل ، فرقى قايل نيستند و آن را « نفس ناطقه » مىنامند و در اصطلاح صوفيّه ، لطيفهء انسانى مجرّد است [ كشاف اصطلاحات الفنون ]

لفظ روح در قرآن كريم به معانى متعدّد آمده است :

اوّل آنچه زندگى حيوان بدانست مانند « يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ » دوّم به معنى امر مانند « وَ رُوحٌ مِنْهُ » سوم به معنى وحى مانند « تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ » چهارم به معنى قرآن . مانند : « أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا » پنجم به معنى رحمت . مانند : « وَ أَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ » ششم ، جبرئيل مانند : فَأَرْسَلْنا إِلَيْها رُوحَنا [ كليّات ابى البقاء ]

منزّه

منزّه

؛ ( ع ) از تنزيه ؛ پاك كرده شده ، پاك ، پاكيزه .

ز كين و كبر منزَّه ، چو انبيا زريا * ز بُخل و حِقد مبرّا چنان ملك ز نفاق

[ ديوان جمال الدين / 383 ]

عقل و جان بود كز متانت و لطف * كز همه عيب‌ها منزَّه بود

[ ديوان جمال الدّين / 400 ]

جبلّتِ تو مزيَّن به خصلتِ محمود * طبيعتِ تو منزَّه ز سيرتِ مذموم

[ ديوان جمال الدّين 254 ]

او روحِ مطلق است و مسلَّم از ابتلا * او لطف ايزد است و منزّه از امتحان

[ ديوان جمال الدّين / 304 ]

جلَّ ذِكْرُه منزَّه از چه و چون * انبيا را شده جگرها خون

[ سنايى ، حديقه / 71 ]

بهرِ او بود ، جُست و جوىِ همه * او منزَّه ز گفت و گوىِ همه

[ سنايى ]

منزّه ؛ ذاتش از چند و چه و چون * تعالى شأنُهُ عَمَّا يَقُولون