شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٢

فضول

( 6 ) اى از نفس تو صبح زاده . . .

يعنى صبح روشن از نفس و دعاى تو زاده ، و آه و زارى تو ، هنگام صبح ، در آسمان را براى اجابت دعا گشاده است .

فضول

فضول

؛ ياوه‌گو ، باقى مانده از مال زايد بر حاجت ، فضول در فارسى به معنى فضولى [ آن كه بىجهت در كار ديگران مداخله كند ] در عربى به كار رود . در فارسى فضول به معنى ياوه‌گو و فضولى را به معنى ياوه‌گويى به كار مىبرند . ولى در زبان عربى فضول : ياوه‌گويى و فضولى : ياوه‌گو است [ معين ]

دل پر ز فضول و زَنْد بر لب * زردشت ، چنين نوشت در زند

[ ناصر خسرو ]

پر فضولست سرت ، هيچ نخواهى شب و روز * كه نو اين را بستانى و كهن آن بدهى

[ ديوان ناصر خسرو ص 464 ]

بىهيچ خير و فضل ، همه سر پر از فضول * همچون زمينِ شورهء بىكشت و بىنمى

[ ناصر خسرو ]

تو فضول از ميانه بيرون بر * گوشِ خر در خور است با سرِ خر

[ سنايى ]

آستينِ فضول مىافشانْد * كه ز ايمان بر او طراز نداشت

[ خاقانى ]

مرا امرِ معروف ، دامن گرفت * فضول آتشى گشت و در من گرفت

[ سعدى ]

دورانِ دهر عاقبتم سر سپيد كرد * وز سر به در نمىرَوَدَم همچنان فضول

[ سعدى ]

مرا به رندى و عشق آن فضول عيب كند * كه اعتراض بر اسرارِ علمِ غيب كند

[ حافظ غزل 183 / 1 ص 382 ]