شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٧١

عطا

أهلِ هنر جمله بكردارِ انجم‌اند * تو در ميان اهلِ هنر ، بدرِ أنجمى

[ سوزنى ]

ز صبح ، دانهء انجم تمام مىسوزد * به هيچ شوره زمين ، تخمِ پاكِ خويش مريز

[ صائب ]

ده يك

ده يك

؛ به معنى عشر ( به ضمّ عين ) است كه امروز يك دهم مىگوييم . يك بخش از ده بخش چيزى :

ز دَه يك ، درم مىرسيدى به گنج * نبودى جز اين تا سه سال ايچ رنج

ز دَه يك كه من بستدم پيش ازين * ز باژ آنچه كم بود يا بيش از اين

[ فردوسى ]

گر ماهِ فلك دَه يكِ إيمانِ تو بودى * هرگز بنكاهيدى و هرگز نفزودى

آفتاب ، أَرْ چه روشن و عاليست * دَه يكِ راىِ رهنماىِ تو نيست

[ ديوان عثمان مختارى ]

نبينى كه دَه يكِ دهانِ خراج * به دهليز درويش دزدند باج

[ نظامى ]

چون دشمن خرِ روستايى بَرَد * مَلِك ، باج و دَه يك ، چرا مىخورد ؟

[ سعدى ]

عطا

عطا

؛ ( ع ) دهش ، دادن ، بخشيدن را ، ضدّ منع ، إنعام ، بذل ، و در اصطلاح اهل عرفان ، آنچه از ناحيهء حق بر عبد ، فايض شود و آن يا أرزاق عباد است يا امور ديگر مادّى و معنوى و قريب المعنى است با رزق .

اين همه گفتم برايگان نه بر آن طمْعْ * كافسرِ زر يابم از عطاىِ صفاهان

[ خاقانى ]