شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٦

بىخردگى

تكبّرى كرده ، و خرده‌يى فرو گذاشته و انبساطى فزوده » [ چهار مقاله ]

« ما را با ما بنگذار و بدين بىخردگى معذور دار ، كه اين تخم تو كشته‌يى و اين گل تو سرشته‌يى » ص 96 مرصاد العباد ( چاپ دكتر امين رياحى ) .

آن‌جا كه ز تو نواله پيچيند . * هفت و شش و پنج و چار هيچند .

يعنى در جايى كه موجودات از وجود تو ، نواله پيچى و كسب فيض كنند ، هفت آسمان و شش جهت و پنج حسّ « پنج قوّت دريافت » ( سمع ، بصر ، شمّ ، ذوق و لمس ) حواس خمسه ، كه اساس عالم جسمانى هستند ، پنج قوّهء باطنى ( حسّ مشترك ، خيال ، واهمه ، حافظه ، متفرقه ) و چار حدّ يا چار اركان ، هيچند .

جمال الدّين محمّد بن عبد الرزّاق در پاسخ به قصيدهء اثير الدّين أبهرى كه در ستايش جمال سروده است و مطلع آن اينست :

از طبعِ تو ، جز گهر چه خيزد ؟ * با لفظِ تو ، جز شكر چه خيزد ؟

قصيده‌يى دارد با اين مطلع :

با كِلكِ تو ، از گهر چه خيزد * با لفظِ تو ، از شكر چه خيزد

و در طىّ آن ، سروده است :

از بندِ چهار و هفت برخيز * زين مادر و زان پدر ، چه خيزد

زين خانهء چار حد ، چه آيد * زين حجرهء هفت در ، چه خيزد

[ ديوان جمال الدّين صص 149 - 153 ]