شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٥

يادداشت‌ها و مشخّصات منابع

گر نصيحت كنى اى پير ، تو خود را نكنى * هيچ إسراف ، كه اسراف ، زيانِ جانست

گر بود غَدْر « 1 » جوان را به جوانى ، چه بُوَد * غَدْرِ اين پير كه حيران به رهِ عصيانست

هر گناهى كه كُنَد بنده ، بيامرزندش * كه به اخلاص و به صدقش ؛ به خدا ايمانست

هر چه بشكست چو اين هست شود باز درست * دين اگر سست شود ، هر چه كنى تاوانست

تو فرا گير ز من ، اين همه أمثالِ نكو * كه در او عقل ترا ، فايده و بنيانست

چه زيان دارد اگر طبعِ من اين شعر آراست * گر چه به‌تر ز سخنها ، سخنِ حَسّانست « 2 »

يا رب آن شاعر بُستى را ، كاين نظم آراست * غرق غفران كن زيرا ز درِ غُفرانست

خدمتِ خواجهء دنيا را ، كاين ترجمه كرد * بدر حاجر مى كاو دُرِّ سُخَنْ را كانست

خواجه محمود كزو يافت بها دولت و دين * وز معانى و هنر همچو پدر سلطانست

يا ربش سلطنت و عزّ و بقا دايم باد * كه به فضل و كرم و عقل چو نوشروانست

سايهء دولت او بسته به اصفاهان بود * كه ز انصافش چون جَنَّتِ عدن ، اصفانست

و شايد حرف آخر ، در اين مقوله از آن خواجهء رندان ، حافظ شيرازى - لسان الغيب و ترجمان الأسرار - باشد در غزلى به مطلع :

شكفته شد گُل خمرى و گشت بلبل مست * صلاىِ سرخوشى ، اى صوفيانِ وقت پرست

كه در طىّ آن مىگويد :

به هست و نيست مرنجان ضمير و خوش مىباش * كه نيستيست سرانجامِ هر كمال كه هست

[ ديوان حافظ ، غزل 20 صص 56 و 57 - چاپ دكتر پرويز ناتل خانلرى ] - صائب نيز جهان را « وحشت آباد » ناميده است :

وحشت آبادِ جهان را منزلى در كار نيست * آشيان آباد در كُنجِ قفس كردى چرا ؟

[ برگزيدهء اشعار صائب ص 88 ]

( 1 ) - غدر بالفتح : بيوفايى كردن - نقض عهد ، خيانت كردن . ( 2 ) - حسّان بالفتح : ابن ثابت خزرجى انصارى شاعر معروف حضرت رسول ( ص )