شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى ) — الصفحة ١٠٦
يادداشت‌ها و مشخّصات منابع
[ بنازم ] به پاك پروردگارى كه اشياء را در جاى خود نهاد و خوشبختى و بدبختى را از يكديگر جدا ساخت / چه بسيار مرد عاقل كامل العقلى كه عاجز كرده است او را راه‌هاى زندگانى و تحصيل كردن روزى او / و چه بسيار نادان كامل الجهلى كه مىيابى او را روزى داده شده / اين تفاوت ميان اين دو نفر و اين حكم ، آن چنان چيزى است كه وا گذارده است خيال‌ها را سرگردان ، و گردانيده است مرد باريك شونده در مسايل علميّه را كافر و منكر صانع !
[ هما من أبيات لابن الرّاوندى ]
و در تأييد آن در « زهر الاداب » [ ج 3 ص 523 رزق الحمقى و العقلاء ] مىخوانيم :
. . . و قال جعفر بن محمّد إنّ اللّه وسع ارزاق الحمقى ليعتبر العقلاء و يعلموا أنّ الدّنيا لا ينال ما فيها بعقل و لا حيلة ؛ ألا إنّ كسب المال بالحظّ و حفظه بالعقل .
قال ابراهيم بن سيّار النظام : الذّهب لئيم ، لأنّ الشكل يصير إلى شكله ، و هو عند اللئام أكثر منه عند الكرام . قال المتنبّى - و اخذ هذا المعنى :
و شِبْهُ الشَىْءِ مُنْجَذِبُ إليه * و أَشْبُهْنا بدُنيانا الطَّغامُ
و در مطلع ادب منظوم پارسى ، « شهيد بلخى » كه بنابر مدلول رثاء رودكى در حقّ وى « 1 » از خردمندان روزگار خويش بوده است ، چنين نغمه سر داده است :
اگر غم را چو آتش دود بودى * جهان تاريك بودى جاودانه
در اين گيتى سراسر ، گر بگردى * خردمندى نيابى شادمانه
و هم او سروده است :
دانش و خواسته است نرگس و گُل * كه به يك جاى نشكُفْند به هم
هر كه را دانش است ، خواسته نيست * هر كه را خواسته است ، دانش كم
( 1 ) - كاروان شهيد رفت از پيش * زانِ ما رفته گير و مىانديش از شمار دو چشم يك تن كم * وز شمارِ خِرَد هزاران بيش