سر البيان في علم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ٨١

علوم و مقدمات لازمه براى تفسير و طريقهء آن

پيغمبر اسلام ، بوحى نازل شده سنّت نيز مستند بوحى است و بطور كلى تفسير قرآن و بيان معانى كلام پروردگار بايد متكى بآثار و اخبار و احاديث صحيحه از رسول اكرم و ائمهء طاهرين عليهم السّلام باشد زيرا قرآن در خاندان آنان نازل گرديده است چنان كه نبى مكرم صلّى اللّه عليه و آله در اين مورد ميفرمايد :

1 -

إنّ تفسير القران لا يجوز إلّا بالأثر الصّحيح و النّصّ الصّريح

( تفسير قرآن جز بحديث صحيح و نص واضح و صريح قرآن جايز نيست ) .

2 -

من فسّر القران برأيه فأصاب الحقّ فقد أخطأ

( هر كس قرآن را برأى خود تفسير كند و قول او موافق حق هم باشد خطا كرده است ) .

3 -

من فسّر القرآن برأيه فليتبوّء مقعده من النّار

( كسى كه قرآن را برأى خويش تفسير كند آتش جهنم را جايگاه خود قرار داده است ) .

حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام فرموده :

من فسّر القران برأيه إن أصاب لم يوجر و إن أخطأ فهو أبعد من السّماء

( هر كه قرآن را بانديشهء خود تفسير كند اگر موافق حق باشد اجر و پاداشى ندارد و چنانچه خطا كند از رحمت خداوند دور تر از دورى آسمان خواهد بود ) .

در فصل ششم مقدمهء تفسير منهج الصادقين ذكر شده كه بعضى از اصحاب در مورد تفسير قرآن ، به ظاهر احاديث نامبرده نظر كرده و تفسير تمام آيات را مشمول آنها دانسته‌اند ليكن صواب آنست كه اين احاديث مخصوص آيات مجمل و متشابه است نه مطلق آيات و دليل آن مدح حق تعالى از جمعى است كه استنباط معنى از قرآن كنند الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ و ذمّ گروهى كه ترك تدبّر و تفكّر در آن را نموده‌اند أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها .