سر البيان في علم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٨

اشباع و عدم اشباع هاء ضمير

رسم الخط قرآن نيز با سكون نگاشته شده ولى بعضى قرائت باشباع « أرجهي - فألقهي » و برخى بكسر هاء و بدون اشباع « أرجه - فألقه » و دسته‌اى بنا بر اصل كه همزه دارد « إرجاء - إلقاء » با همزهء ساكنه و كسر هاء و بدون اشباع « أرجئه - فألقئه » و گروهى با همزهء ساكنه و ضم هاء و اشباع آن « أرجئهو - فألقئهو » و جماعتى هم با همزهء ساكنه و ضم هاء و بدون اشباع « أرجئه - فألقئه » تلاوت نموده‌اند كه شرح آن با ذكر اسامى قراء و علل مربوطه در كتاب « روشنترين بيان در اختلاف قرائات قرآن » بقلم نگارنده بيان گرديده است .

4 - يفقه ( ميفهمد ) - نَفَقَةٍ ( ميفهميم ) - لَمْ يَنْتَهِ ( دست بردار نبود ) - لَمْ تَنْتَهِ ( دست بردار نبودى ) فَواكِهُ ( ميوجات ) و نظائر آن چون حرف آخر آنها هاء ضمير نبوده و جزء مادهء كلمه است اشباع نميگردند .

5 - در زبان فارسى حرف مكسور پيش از « ياء » اشباع ميگردد يعنى كسره به صورت ياء خوانده مىشود مانند : بيا - خيار - ديار - ريال - زياد - شيار - و يار .

در زبان عربى نيز اين قاعده حكمفرما است زيرا كسره مجانس حرف ياء است مانند : ربّي - لي - هي - شركائي .