سر البيان في علم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٨٣

اقسام چهارگانهء مدّ حروف لين

مدّ تعظيم

مدّ تعظيم

بطوريكه گفته شد مد منفصل را بعضى قراء بقصر خوانند ليكن در برخى موارد مانند : لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ - لا إِلهَ إِلَّا هُوَ و امثال آن كه سبب لفظى و معنوى جمع است بمفاد آيهء 40 سورهء توبه وَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيا ( و كلمهء خدا بلندتر و بالاتر است ) بنا بطريقهء حمزهء كوفى از باب تعظيم و مبالغهء نفى شريك از حضرت بارى عز اسمه بمد خوانند و آن را مد تعظيم و مد مبالغه نامند .

اقسام چهارگانهء مدّ حروف لين

اقسام چهارگانهء مدّ حروف لين

بطوريكه در مبحث صفات عارضى حروف نيز بيان شده لين يعنى نرمى و دو حرف « واو - ياء » ساكن ما قبل مفتوح را كه هنگام اداى آنها صدا به نرمى خارج مىشود حروف لين گويند مانند : أُولِي ( سزاوار است ) - كَيْفَ ( چگونه ) .

براى كشيدن حروف لين نيز مانند حروف مد ، سبب لازم است و آن ، همزه يا سكون است كه بعد از حرف لين قرار گيرد و چهار قسم مىباشد : دو قسم براى همزه و دو قسم براى سكون .

قسم اوّل - آنست كه همزه در ميان كلمه واقع شود كه در اين صورت حرف لين بقصر « يك الف » خوانده مىشود مانند : سَوْأَةَ أَخِيهِ ( جسد برادرش ) - كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ ( مانند شكل مرغ ) - اسْتَيْأَسَ ( نوميد شد ) - لا تَيْأَسُوا ( نوميد مشويد ) ولى ازرق ، بمد و طول و متوسط خوانده و بهتر طريقهء اكثريت قراء و قصر است .

قسم دوّم - آنست كه همزه در آخر كلمه قرار گيرد كه در اين صورت حرف لين ، بمد يا طول يا متوسط و يا قصر خوانده مىشود و بنا بطريقهء اكثر قراء اولى آنست كه در حال وصل ، بقصر و در وقف ، بمد يا طول يا متوسط خوانند مانند سُوءَ - شَيْءٍ .

تبصره - چنانچه حرف لين و همزه در دو كلمه واقع شوند تمام قراء بقصر