سر البيان في علم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٦١
مخارج حروف تهجى
تبصرهء 3 - در كتابهاى طبيعى دندانهاى ثنايا و رباعيات تواما بنام پيشين و 8 عدد ، انياب 4 عدد ، آسياهاى كوچك 8 عدد ، آسياهاى بزرگ 12 عدد ( جمعا 32 عدد ) ذكر شده است .
اينك كه اقسام دندان‌ها شناخته شد ، مخارج ده گانهء حروفى كه از دهان ادا ميشوند بيان ميگردد .
1 - مخرج قاف : انتهاى زبان با آنچه مقابل آنست از كام بالا و ابتداى زبان كوچك كه آزاد و سمت حلق قرار گرفته و با حبس تام هوا و رها كردن ناگهانى آن پديد ميآيد .
2 - مخرج كاف : انتهاى زبان با آنچه برابر آنست از كام بالا و آخر زبان كوچك كه بسقف دهان متصل است .
مخرج كاف اندكى برون تر از مخرج قاف ( تقريبا باندازهء يك بند انگشت ) و به فضاى دهان نزديكتر است و مانند قاف با حبس تام هوا و رها كردن ناگهانى آن ادا مىشود .
چون مخرج كاف در زبان فارسى و عربى با يكديگر متفاوت است لذا هنگام اداى حرف مزبور بايد دقت كافى به عمل آيد تا از كاف فارسى متمايز گردد .
تبصره - زبان در تكلم به كار ميرود و در بلع و فرو بردن غذا نيز كمك مىكند .