سر البيان في علم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٥٦

كلمه - جمله - كلام

حروف منقوطه و غير منقوطه

حروف منقوطه و غير منقوطه

حروف جمع حرف است و حرف صوتى است كه از شش ( ريه ) برخاسته و با تكيه بيكى از مخارج كه بعدا گفته خواهد شد بكيفيت مخصوصى خارج شود .

حرف نقطه‌دار را منقوطه يا معجمه و حرف بىنقطه را غير منقوطه يا مهمله نامند و حرفى كه داراى يك نقطه باشد موحدّه و دو نقطه را مثنّاة و سه نقطه را مثلّثه گويند .

كلمه - جمله - كلام

كلمه - جمله - كلام

چند حرف كه به يكديگر متصل و داراى معنى باشد كلمه نامند مانند اصغر كه از چهار حرف تشكيل شده و چون دو يا چند كلمه به يكديگر پيوندند و داراى اسناد و ربط باشند جمله است و جمله‌هاى مستقل كه معناى كامل داشته باشد و مقصود گوينده را برساند كلام يا جملهء مفيد گويند بنا بر اين هر كلامى جمله است و هر جمله‌اى كلام نيست مانند « حسن آمد » كلام و « حسن فرزند تقى كه بنا بود بيايد » جمله است .

مثال ديگر :

الف - فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ ( پس اما آن كسانى كه به خدا گرويدند ) جمله است .

ب - وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ ( و كسى كه بر خدا توكل نمايد پس پروردگار او را كافى است و كارهايش را كفايت كند ) كلام مىباشد .