سر البيان في علم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٥١
اقسام همزه
شده و در اين كتاب نيز همين رويهء صحيح به كار برده شده است مانند : ما - كانَ - رُزِقْنا - الضَّالِّينَ - أَبْوابَ - النَّاسِ - إِيَّاكَ - قالَ - فِيهِ - قِيلَ ليكن در اكثر قرآن‌هاى چاپ كشور ايران بجاى فتحه و كسره ، الف مقصوره نگاشته مىشود كه صحيح نميباشد مثل : ما - كان - رزقنا - ضالّين - أبواب - النّاس - إيّاك - قال - فيه - قيل .
اقسام همزه
اقسام همزه
همزه بر دو قسم است : وصل - قطع .
همزهء وصل - آنست كه در ابتداى جمله تلفظ شود و در ميان آن لفظا ساقط گردد و دو حرف قبل و بعد خود را بهم وصل كند مانند ادْخُلُوا كه همزهء آن خوانده مىشود ولى در يا قَوْمِ ادْخُلُوا چون همزه در ميان جمله واقع شده تلفظ نميگردد .
همچنين همزهء كلمات نامبردهء زير كه در ميان جمله واقع شده تلفظ نميشوند :
فارحم - قُلِ ادْعُوا - يا قَوْمِ اذْكُرُوا - رَبِّ اغْفِرْ - مَا اكْتَسَبَ - إِنِ امْرُؤٌ .
تبصره - چون ابتداى تكلم به حرف ساكن محال است چنانچه حرف اول كلمه‌اى ساكن باشد به جهت امكان تلفظ ، همزهء وصل به اول آن زياد مينمايند مانند انصر ( فعل امر است ) كه اصل آن تنصر بوده و پس از حذف تاء بسبب سكون حرف نون ، همزهء وصل به آن افزوده‌اند بنا بر اين همزه‌هاى اضافى كه در ابتداى كلمات ساكن به جهت امكان تلفظ ميافزايند همزهء وصلند .
همزه‌هاى وصل 13 و عبارتند از : همزهء در اول فعل امر مانند فاغفر - همزهء در اول فعل ماضى ثلاثى مزيد فيه ( باستثناى همزهء باب افعال ) مانند و استغفر - همزهء در اول مصدر از چهار حرف به بالا ( غير از همزهء باب افعال ) مانند اكتساب - همزه‌هاى حرف تعريف ( ال ) ، اسم ، ابن ( پسر ) ، ابنة ( دختر ) اثنان و اثنتان ( بمعنى دو در حال رفعى ) ، اثنين و اثنتين ( بمعنى دو در حال نصبى