سر البيان في علم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٤٦

فصل دوم - علم تجويد قرآن

جراحت بدن ) - ثبر ( هلاك كردن و لعنت نمودن ) .

مثال ديگر در دعاى كميل :

أقربهم منزلة منك و أخصّهم زلفة لديك

يعنى پروردگارا از حيث مقام و منزلت ، نزديكترين و مخصوص‌ترين خلق نزد تو باشم كه چنانچه بجاى ( قاف ) ( غين ) و در عوض ( صاد ) ( سين ) تلفظ شود معناى آن ، دورترين و پست‌ترين ميگردد .

همچنين آيهء سوم سورهء توبه : أَنَّ اللَّهَ بَرِيءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَ رَسُولُهُ ( بدرستيكه پروردگار و رسول گراميش از مشركين بيزارند ) كه لام رسول مضموم بوده و چنانچه عمدا بكسر خوانده شود كفر است .

و نيز در سورهء فاتحة الكتاب : صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ كه حرف تاء مفتوح است و اگر عمدا مضموم خوانده شود كفر است .

بنا بر اين هنگام قرائت قرآن مجيد بايد مراقبت كامل در نقطه و حركات و حروف آن به عمل آيد تا اشتباه و غلط خوانده نشود زيرا در غير اين صورت معناى كلمه و آيه دگرگون خواهد شد .

تساهل باعراب قرآن مكن * كه محرم بيك نقطه مجرم شود

و بدين سبب در عصر حاضر علم صوت شناسى ( فنتيك -

Phonetic

) در آموزش تلفظ صحيح زبانها حائز اهميت است و در دانشگاهها نيز تدريس مىشود .

در اينجا مناسب است شرح مختصرى از صوت و شناسائى آن نيز گفته شود .

صوت در اثر لرزش شديد اجسام ايجاد مىشود و صداى انسان هم نتيجهء ارتعاش تار حنجره است كه بوسيلهء هوا انتقال پيدا مىكند .

حنجره در ابتداى ناى ( قصبة الريه ) قرار دارد و محل پديد آمدن صداست و داراى سه غضروف است و چنانچه غضروفها از هم جدا و دور شوند صداى بم حادث مىشود و در صورتى كه بهم نزديك گردند حنجره تنگ و آواز زير پديد ميگردد .

صوت شناسى علمى است كه دربارهء حروف تهجى ، اصوات هم مخرج ، كلماتى كه از جهت حروف يكسان و با تغيير حركات معانى مختلفى دارند ، كشش صوت ،