سر البيان في علم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٤٤

فصل دوم - علم تجويد قرآن

تجويد مصدر باب تفعيل ، در لغت به معناى نيكو كردن و در اصطلاح ، علمى است كه در آن از شناسائى مخارج و صفات حروف تهجى و محل وقف و وصل و قواعد و دستورهاى قرائت قرآن مجيد و نيكو خواندن آن بحث مىشود .

تجويد راهنما و ضامن صحت قرائت است و قرآن كريم كه كلام پروردگار و اشرف و اكمل كتب آسمانى است بايد طبق اصول و قواعد اين علم شريف تلاوت شود چنان كه در آيهء چهارم سورهء مزمل فرموده : وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا ( قرآن را بتأنى و شمرده بخوان و حروف آن را آشكار كن ) .

بقسمى كه در مقدمهء تفسير صافى ذكر شده در معناى كلمهء ترتيل حضرت امير - المؤمنين على عليه السّلام ميفرمايد :

1 -

التّرتيل حفظ الوقوف و بيان الحروف

( ترتيل ، محافظت محل وقف‌ها و بيان حروف است ) كه مراد از بيان حروف رعايت مخارج و صفات آنست .

2 -

بيّنه تبيينا و لا تهذّه هذّ الشّعر و لا تنثره نثر الرّمل و لكن فزّعوا قلوبكم القاسية و لا يكن همّ أحدكم اخر السّورة

( قرآن را بطور واضح و آشكار قرائت نمائيد و مانند شعر آن را قطعه قطعه نخوانيد و حروف و كلمات آن را مثل پاشيدن ريگ متفرق نكنيد و ليكن دل‌هاى سخت خود را بترسانيد و نرم كنيد و همت و ارادهء هر يك از شما به خواندن تا آخر سوره نباشد ) .

كه مراد از جملهء اخير عدم تعجيل در قرائت و تدبّر و فهم قرآن هنگام