سيرى در علوم قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٦

دو نمونه از اطناب زيادت در قرآن :

فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَ سَبْعَةٍ إِذا رَجَعْتُمْ تِلْكَ عَشَرَةٌ كامِلَةٌ « 1 »

پس اگر كسى ( در ايام حج قربانى ) پيدا نكرد پس سه روز در حج روزه بگيرد و هفت روز هنگامى كه بازگشتند اين ده روز كامل است .

در اين آيه جمله ( تلك عشرة كامله ) از باب اطناب است و براى تاكيد مىباشد و فايده آن اين است براى شنونده اين ابهام باقى نماند كه تصور كند منظور سه روز در حج و يا هفت روز موقع برگشتن است كه هركدام را انتخاب كند كافى باشد . جمله « و تلك عشرة كامله » اين ابهام را از بين مىبرد و روشن مىسازد كه ده روز كامل بايد روزه بگيرد سه روز در حج و هفت روز پس از بازگشت .

بهرحال ايجاز و اطناب به عنوان دو عامل مهم فصاحت و بلاغت در قرآن رعايت شده و قرآن در پيام‌رسانى خود اين صنعت كلامى را به كار برده است .


( 1 ) - سوره بقره ، آيه 196 .